Semantic Studios‘un kurucusu Peter Morville, müşterilerinin sadece kullanılabilirlikle yetinmeyip daha da ilerisini düşünmelerini sağlamak adına, arkadaşlarının da yardımıyla aşağıdaki kullanıcı deneyimi peteğini oluşturmuş.

Kullanıcı deneyiminin farklı yüzlerini kapsayan teorinin basamakları şunlardan oluşuyor;

Kullanışlı : Uygulayıcılar olarak yöneticilerimizin çizdikleri çizgiler içinde kalarak tatmin olamayız. Ürünlerimizin ve sistemin nasıl kullanışlı olacağını soracak cesarete ve yaratıcılığa sahip olmalı, daha kullanışlı, yenilikçi çözümler belirlemeli ve bilgimizi bu yönde kullanmalıyız.

Kullanılabilir : Kullanım kolaylığı hayati önem taşır. Ancak ne arayüz odaklı metodlar ne de insan-bilgisayar etkileşimi perspektifi, web tasarımının bütün bileşenlerini göstermeye yetecek güce sahipler. Kısacası kullanılabilirlik gereklidir ama yeterli değildir.

Çekici: Verim arayışımız kimlik, marka ve diğer duygusal dizayn elementlerinin gücü ve değerinin getirdiği takdirle hafifletilmelidir.

Bulunabilir : Enerjimizi gezilebilir web siteleri yapmak ve nesneleri bulunabilir şekilde yerleştirebilmek için harcamalıyız. Kullanıcıların istediklerini bulmalarını sağlamalıyız.

Erişilebilir : Binalarımızda asansörler ve rampalar olduğu gibi, sitelerimiz de engelli insanlar tarafından kullanılabilir durumda olmalıdır. (Nüfusun %10′undan fazlasını engelliler oluşturur.) Bugün bu hem iyi bir iş, hem de etik olarak yapılması gereken bir davranıştır.

Güvenilir : Kullanıcıların, onlara anlattığımız şeylere inanması ya da güvenmesi üzerinde, dizayn elemanlarının büyük bir etkisi vardır.

Değerli : Siteler sponsorlarına bir değer katmalıdırlar. Kar amacı gütmeyen oluşumlarda, kullanıcı deneyimi görevi yükseltmelidir. Diğer şirketlerde ise, en alt seviyeden sisteme dahil olarak müşteri memnuniyetini geliştirmelidir.

Userspots ekibinden oluşan “Erişilebilir Web” grubu Dünya Bankası’nın düzenlediği Yaratıcı Kalkınma Fikirleri Yarışması‘nda ödül aldı.

Yarışmaya katılan 791 projeden öncelikle 80 finalist ortaya çıktı. Finalist projeler arasından da jüri üyeleri tarafından destek verilmeye hak kazanacak 20 proje belirlendi. Bu projelerden biri de Userspots ekibi tarafından hazırlanan görme engelliler, görme bozukluğu olanlar ve renk körleri için daha erişilebilir web siteleri oluşturmak amaçlı olan “Erişilebilir Web” projesi oldu.

Userspots ekibi bu projede erişilebilir web sayfalarının nasıl tasarlanacağı ve kodlanacağı konusunda içerik üretip çalıştay ve konferans düzenleyerek bu konu hakkında farkındalık yaratmaya çalışacak.

Jüri üyelerine yapılan sunumda kullanan afişi aşağıda bulabilirsiniz.

Erişilebilirlik konusunda güzel bir uygulama olan Emirates’in web sayfasından gibi Twitter ve Google için yapılan uygulamalarda bu konuda güzel örnek teşkil ediyorlar.

Google Labs uygulaması olarak pişmekte olan “Accessible Web Search” görme engelliler için Google arama sayfasını oldukça kolaylaştırıyor. Herhangi bir arama sorgusundan sonra çıkan sonuçlar arasında klavye ile kolayca dolaşabiliyoruz.  Ayrıca sayfa ekran okuyucuların kolayca okuyabilmesi için kodlanmış şekilde. Reklamların bu sayfada da çıkmaya devam ettiğini belirtmekte fayda var.

Hata mesajlarındaki kontrast oranı yeterli olmayan Twitter’da durum biraz farklı.  Accessible Twitter adında üçüncü parti bir uygulama Twitter’ı daha erişilebilir hale getiriyor. Klavye erişimi olmayan bu uygulama ile Twitter arayüzü ekran okuyucular tarafından daha rahat okunuyor.

Kullanıcı Odaklı ve Erişilebilir Devlet Web Sitesi Yönergeleri yazısında bahsi geçen İsveç’de Kamu Web sitelerinin daha kullanılabilir ve erişilebilir olması için hazırlanmış 163 sayfalık yönergenin bir benzeri artık Türkiye’de de var. Türksat A.Ş. tarafından akademisyenlerden oluşan uzman bir grubun desteği ile hazırlanmış “Kamu Kurumları İnternet Siteleri Standartları ve Önerileri Rehberi” Türkiye’deki kamu web sayfaları için oldukça kapsamlı önerileri barındırıyor. Bu rehber sadece kamu siteleri için değil her türlü web sayfası için oldukça yararlı bilgiler içeriyor. Bu rehberde ayrıca kullanılabilirlik ve kullanılabilirlik testlerini açıklayan bölümlerde mevcut.

İçeriği oldukça geniş olan sitede daha önce özet olarak Türkçe versiyonunu yayınladığımız Web İçerik Erişilebilirliği Yönergeleri’nin detaylı çevirisini de bulabilirsiniz.