Userspots - Kullanılabilirlik testi ile kullanıcı dostu arayüzler yaratın... » Erişilebilirlik

Kullanıcı Deneyimi Peteği

mustafadalci — Wed, 24 Nov 2010 12:53:37 +0000

Semantic Studios‘un kurucusu Peter Morville, müşterilerinin sadece kullanılabilirlikle yetinmeyip daha da ilerisini düşünmelerini sağlamak adına, arkadaşlarının da yardımıyla aşağıdaki kullanıcı deneyimi peteğini oluşturmuş.

Kullanıcı deneyiminin farklı yüzlerini kapsayan teorinin basamakları şunlardan oluşuyor;

Kullanışlı : Uygulayıcılar olarak yöneticilerimizin çizdikleri çizgiler içinde kalarak tatmin olamayız. Ürünlerimizin ve sistemin nasıl kullanışlı olacağını soracak cesarete ve yaratıcılığa sahip olmalı, daha kullanışlı, yenilikçi çözümler belirlemeli ve bilgimizi bu yönde kullanmalıyız.

Kullanılabilir : Kullanım kolaylığı hayati önem taşır. Ancak ne arayüz odaklı metodlar ne de insan-bilgisayar etkileşimi perspektifi, web tasarımının bütün bileşenlerini göstermeye yetecek güce sahipler. Kısacası kullanılabilirlik gereklidir ama yeterli değildir.

Çekici: Verim arayışımız kimlik, marka ve diğer duygusal dizayn elementlerinin gücü ve değerinin getirdiği takdirle hafifletilmelidir.

Bulunabilir : Enerjimizi gezilebilir web siteleri yapmak ve nesneleri bulunabilir şekilde yerleştirebilmek için harcamalıyız. Kullanıcıların istediklerini bulmalarını sağlamalıyız.

Erişilebilir : Binalarımızda asansörler ve rampalar olduğu gibi, sitelerimiz de engelli insanlar tarafından kullanılabilir durumda olmalıdır. (Nüfusun %10′undan fazlasını engelliler oluşturur.) Bugün bu hem iyi bir iş, hem de etik olarak yapılması gereken bir davranıştır.

Güvenilir : Kullanıcıların, onlara anlattığımız şeylere inanması ya da güvenmesi üzerinde, dizayn elemanlarının büyük bir etkisi vardır.

Değerli : Siteler sponsorlarına bir değer katmalıdırlar. Kar amacı gütmeyen oluşumlarda, kullanıcı deneyimi görevi yükseltmelidir. Diğer şirketlerde ise, en alt seviyeden sisteme dahil olarak müşteri memnuniyetini geliştirmelidir.

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Userspots, Yaratıcı Kalkınma Fikirleri Yarışması’nda Ödül Aldı

mustafadalci — Sun, 24 May 2009 22:00:00 +0000

Userspots ekibinden oluşan “Erişilebilir Web” grubu Dünya Bankası’nın düzenlediği Yaratıcı Kalkınma Fikirleri Yarışması‘nda ödül aldı.

Yarışmaya katılan 791 projeden öncelikle 80 finalist ortaya çıktı. Finalist projeler arasından da jüri üyeleri tarafından destek verilmeye hak kazanacak 20 proje belirlendi. Bu projelerden biri de Userspots ekibi tarafından hazırlanan görme engelliler, görme bozukluğu olanlar ve renk körleri için daha erişilebilir web siteleri oluşturmak amaçlı olan “Erişilebilir Web” projesi oldu.

Userspots ekibi bu projede erişilebilir web sayfalarının nasıl tasarlanacağı ve kodlanacağı konusunda içerik üretip çalıştay ve konferans düzenleyerek bu konu hakkında farkındalık yaratmaya çalışacak.

Jüri üyelerine yapılan sunumda kullanan afişi aşağıda bulabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Erişilebilir Google ve Twitter

mustafadalci — Fri, 20 Mar 2009 13:02:00 +0000

Erişilebilirlik konusunda güzel bir uygulama olan Emirates’in web sayfasından gibi Twitter ve Google için yapılan uygulamalarda bu konuda güzel örnek teşkil ediyorlar.

Google Labs uygulaması olarak pişmekte olan “Accessible Web Search” görme engelliler için Google arama sayfasını oldukça kolaylaştırıyor. Herhangi bir arama sorgusundan sonra çıkan sonuçlar arasında klavye ile kolayca dolaşabiliyoruz. Ayrıca sayfa ekran okuyucuların kolayca okuyabilmesi için kodlanmış şekilde. Reklamların bu sayfada da çıkmaya devam ettiğini belirtmekte fayda var.

Hata mesajlarındaki kontrast oranı yeterli olmayan Twitter’da durum biraz farklı. Accessible Twitter adında üçüncü parti bir uygulama Twitter’ı daha erişilebilir hale getiriyor. Klavye erişimi olmayan bu uygulama ile Twitter arayüzü ekran okuyucular tarafından daha rahat okunuyor.

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Kamu Kurumları İnternet Siteleri Standartları ve Önerileri Rehberi

mustafadalci — Thu, 19 Mar 2009 14:36:00 +0000

Kullanıcı Odaklı ve Erişilebilir Devlet Web Sitesi Yönergeleri yazısında bahsi geçen İsveç’de Kamu Web sitelerinin daha kullanılabilir ve erişilebilir olması için hazırlanmış 163 sayfalık yönergenin bir benzeri artık Türkiye’de de var. Türksat A.Ş. tarafından akademisyenlerden oluşan uzman bir grubun desteği ile hazırlanmış “Kamu Kurumları İnternet Siteleri Standartları ve Önerileri Rehberi” Türkiye’deki kamu web sayfaları için oldukça kapsamlı önerileri barındırıyor. Bu rehber sadece kamu siteleri için değil her türlü web sayfası için oldukça yararlı bilgiler içeriyor. Bu rehberde ayrıca kullanılabilirlik ve kullanılabilirlik testlerini açıklayan bölümlerde mevcut.

İçeriği oldukça geniş olan sitede daha önce özet olarak Türkçe versiyonunu yayınladığımız Web İçerik Erişilebilirliği Yönergeleri’nin detaylı çevirisini de bulabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Temel Erişilebilirlik Noktaları – Engelleri Kaldır

mustafadalci — Tue, 17 Mar 2009 18:38:00 +0000

Userspots “Engelleri Kaldır” projesine erişilebilirlik konusunda içerik üretip proje için oluşturulacak web sayfalarını erişilebilir hale getirerek destek verecek. Bu konuda yazdığımız ilk makale erişilebilirliği sağlamak için dikkat edilmesi gereken temel noktalardan oluşuyor. Maddeler aşağıda:

1. Görseller

1.1 Aktif Görseller: Her aktif görsel için alt özelliği ile bir metin alternatif oluşturulmalıdır. Buna görselden oluşan linkler, görselin içinde imagemap kullanılarak oluşturulmuş linkler veya görsellerden oluşan form elemanları da dahildir. Metin alternatif görselin fonksiyonunu, linkin gideceği yeri açıkça anlatmalıdır. Eğer görsel metinden oluşuyorsa alt özelliği de aynı metni içermelidir.

1.2. Bilgi İçerin görseller: Alt özelliği ile görsellere metin alternatif yaratılmalıdır. Alt özelliğindeki metin görselle aynı bilgiyi içermelidir. Eğer bu mümün değilse, örneğin görsel bir grafikse, görsel alt özelliği ile açıklanmalı, açıklamanın olduğu bir dosyaya link verilmeli veya görselin açıklaması longdesc özelliğine yazılmalıdır. Eğer görsel metin içeriyorsa alt özelliği aynı metni içermelidir.

1.3. Gerekli olmayan görseller: Sayfadaki her görselin bir alt özelliği olmalıdır. Eğer bir görsel herhangi bir bilgi içermiyorsa alt özelliği boş olarak kullanılabilir. Burada dikkat edilmesi gereken konu link olan bir görsel kesinlikle boş alt özelliğine sahip olmamalıdır. Eğer bir görsel metin linkse ve link verilirken açıklama eklenmişse alt etiketi boş olabilir.

2.Linkler: Linkler için ‘buraya tıklayın’ yerine link okunduğunda anlamlı olacak açıklama yazılmalıdır. Metin içinde aynı ifade ile belirtilmiş linkler aynı yere gitmelidir.

3.Doğru Kodlama: Dökümanın yapısının düzgün bir şekilde gösterilmesi amacıyla alıntılar, başlıklar ve listeler için blockquote,li,h1 gibi anlamlı html kodları kullanılmalıdır. Sadece görsel etkiler yaratmak için anlamlı html kullanımından kaçınılmalıdır.

4. Sayfa içi Navigasyon: Sayfanın ana bölümleri arasında geçişi kolaylaştıracak yöntemler sağlanmalıdır.

5.Göreceli öğeler: Sayfalardaki öğelerin boyutlarını farklı ekranlar, tarayıcılar, metin boyutu özelliklerini dikkate alarak göreceli değerler olarak belirlenmelidir.

6. CSS: Sayfa sunumu css ile oluşturulmalıdır .Tablo kullanılması pek tavsiye edilmez ama bu bir hata değildir. font ve bgcolor gibi lokal özellikler eklenmemelidir. Sayfa css dosyaları kapatıldığında da anlaşılır olmalıdır.

7.Renk: Renkli bir şekilde sunulan bilgilerin hepsinin orada renk olmadığında da görülebilir olması gerekmektedir.

8. Kontrast: Arka plan rengi ile yazı rengi arasında yeterli derecede Luminosity kontrast oranı olmalıdır. (Luminosity kontrast oranı nedir? )

9. Klavye Erişimi: Sayfanın bütün fonksiyonelliği klavye ile erişilebilir halde olmalıdır.

Kaynak:www.knowbility.org

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Twitter Hata Mesajı ve Renk Körlüğü

mustafadalci — Sun, 01 Mar 2009 22:48:00 +0000

Renk körlüğü ve Arayüz Renkleri yazısında renk körlüğü çeşitlerinden Luminosity Kontrast Oranı yazısında da Web İçerik Erişilebilirliği Yönergeleri 2.0 versiyonunda arka plan rengi/yazı rengi kombinasyonlarının kontrast değerlerini ölçmek için tavsiye edilen orandan bahsetmiştik.
Bu yazıda da bu konuyla ilgili bir şikayet ile konuyu örneklendirmek istiyoruz. Markalarla ilgili şikayet ve önerilerin olduğu Getsatisfaction.com sitesinde Twitter’ın aşağıda görünen hata mesajı hakkında şu şekilde bir şikayet de bulunuyor:

Hata mesajınız renk körleri tarafından okunamıyor. “hide” ve “visit your device settings page” linkleri farklı renklerde olmalı

Resimdeki hata mesajının kontrast oranını kontrol ettirdigimizde sonuç olarak (Arka plan rengi:#ff7b6d Yazı rengi:#4499d3) iki renk arasında yeterli kontrast farklılığı olmadığını alıyoruz. Renk körlüğü simülatörleri ile de baktığımızda linkleri yazıdan farkının olmadığını ve renk körlüğü rahatsızlığı olanlar tarafından farkedilmesinin çok zor olduğunu da görüyoruz.

Renk körlüğü istatistiğini işin içine kattığımızda durumun vahameti daha net ortaya çıkıyor:”Her 20 kullanıcıdan biri Twitter hata mesajında tıklanacak yerleri görürken zorluk yaşıyor”.

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Luminosity Kontrast Oranı

mustafadalci — Thu, 19 Feb 2009 19:45:00 +0000

W3 konsorsiyumu tarafından hazırlanan Web İçerik Erişilebilirliği Yönergeleri‘nin 2.0 versiyonunda arka plan rengi/yazı rengi kombinasyonlarının kontrast değerlerini ölçmek için Luminosity kontrast oranı denen bir algoritma önerilmekte. Bu kontrast değerlerini ölçmek için aşağıdaki iki online aracı kullanabiliriz.

Colour Contrast Check

Colour Contrast Analyser

Bu araçlar bize renkler arası kontrast farkından renk körlüğü rahatsızlığı olanlar ile görme bozukluğu yaşayanların okumada sıkıntısı olup olmayacağını belirtiyor.

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Emirates.com’dan Erişilebilirlik Örneği

mustafadalci — Mon, 09 Feb 2009 13:45:00 +0000

Web erişilebilirliği, web sayfalarının engelli kişiler tarafından da kullanılabilmesi anlamına gelir. Bu amaçla W3 tarafından web siteleri için yönergeler oluşturulmaktadır.

Bu yönergelerin nasıl uygulandığına dair güzel bir örneği Emirates‘in erişilebilirlik sayfasında görebiliyoruz. Emirates bu sayfada erişilebilirlik adına neler yaptığını Resimler, Metin, Bağlantılar,Formlar ve tablolar,Komut dosyaları,Açılan Pencereler,Görsel tasarım,Erişim Tuşları ve Yapısal İşaretleme başlıkları altında anlatmış. Aşağıda bu maddelerden birkaçını bulabilirsiniz. Aşağıdaki maddeler ekran okuyucu kullanarak web sayfalarını gezen kullanıcılar için oldukça yararlıdır.

Tüm resimlerin ALT etiketlerinde resim açıklaması bulunmakta.

Tüm form kontrolleri uygun ve açık bir şekilde etiketlenir ve stil sayfaları olmadan okunabilir.

Tüm formlar arasında fare kullanmadan gezinebilirsiniz.

Site içeriği, JavaScript desteği olmadan kullanılabilir.

Tarayıcınız veya tarayıcı cihazınız stil sayfasını desteklemiyorsa, yine de tüm sayfaların içeriği okunabilir.

Bu maddelerin yanında önemli bir başlık olarak Erişim tuşları (Access Keys) da dikkat çekmektedir. Erişim tuşları ile sitede tanımlanan kısayollar Windows’da ALT ile Macintosh’da da Control ile beraber basılarak ziyaret edilir. Bir erişim tuşu belirlemek için “a” etiketine accesskey parametresi aşağıdaki gibi eklenebilir.

Anasayfa

Erişilebilirlik sadece görme engelli kullanıcılar için değil de renk körlüğü ve görme bozukluğu rahatsızlığı olan kullanıcılar için de gereklidir. Her 20 kullanıcıdan birinde renk körlüğü her 10 kullanıcıdan birinde de görme bozukluğu olduğu düşünülürse erişilebilirliğin hitap ettiği kitle hiç de azımsanmamalıdır.

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Kullanıcı Odaklı ve Erişilebilir Devlet Web Sitesi Yönergeleri

mustafadalci — Mon, 19 Jan 2009 12:31:00 +0000

İsveç’de Verva adında Swedish Administrative Development Agency tarafından hazırlanmış 163 sayfalık yönergeler, detaylı bir şekilde devlet dairelerinin web servislerinin nasıl kullanıcı odaklı ve erişilebilir bir şekilde tasarlanacağını anlatıyor. İngilizceye çevrilmiş halini http://www.eutveckling.se/static/doc/swedish-guidelines-public-sector-websites.pdf adresinden indirebiliceğiniz bu dosyadaki yönergelerin içeriği aslında bütün web servislerini kapsamakta. Son hali Kasım 2006′da hazırlanmış olan bu dökümanın yeni versiyonları Verva’nın kriz nedeniyle zor günler geçirip ve kapanmak üzere olması nedeniyle çıkmayacak gibi gözüküyor.

Türkiye’de de yukarıdaki döküman kadar detaylı olmasa da Başbakanlığın Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu-Marmara Araştırma Merkezi’ne hazırlattığı Kamu Kurumları İnternet Sitesi Kılavuzu bulunuyor.

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Okunabilirlik

mustafadalci — Mon, 05 Jan 2009 11:57:00 +0000

Sayfaların okunabilir olması içeriğin kullanıcılar tarafından çok daha kolay bir şekilde anlaşılması için (sayfa dilinin anlaşılır olması ile birlikte) gereken ilk şartlardandır.

Sayfa okunabilirliğinin testi kullanılabirlik testlerinin bir parçası olarak kullanıcıların test esnasında yaptığı yorumlardan ve anket sonuçlarından çıkarılabiliyor.

Sayfanın okunabilirliği konusunda kullanıcı ile test etmeden bu konuda daha önce yapılan çalışmalara bakarak da fikir sahibi olabiliyoruz. Alyson L. Hill’in yaptığı bir araştırma farklı yazı stilleri, yazının normal veya italik olması ve değişen arka plan/yazı renklerinin okunabilirliğe olan etkisini ölçmekte.

Araştırmayı anlatmadan önce bu çalışmanın 1997 yılında yapıldığını ve o günden günümüze hem kullanıcı hem de donanım anlamında fazlasıyla değişiklikler olduğunu hatırlatmakta fayda var. Şimdilik bu denli karşılaştırmaların olduğu başka bir çalışma yapılmadığı için bu araştırmayı örnek olarak veriyoruz.

Bu çalışmaya katılan deneklerden farklı yazı stilleri,biçimleri ve arka plan/yazı rengine sahip metinlerin taranması ve bu metinler içinden belirli kelimelerin bulunması isteniyor. Aşağıdaki çalışma sonuçlarının olduğu -okunması biraz zor olan-grafiği görebilirsiniz.

BK/GY (Gri üzeri siyah)
BK/W (Beyaz üzeri siyah)
GN/Y (Sarı üzeri yeşil)
R/GN (yeşil üzeri kırmız)
W/BL (mavi üzeri beyaz)
Y/BL (mavi üzeri sarı)

Grafikte Arial,Times New Roman ve Courier yazı tipi, normal ve italik yazı stili ve yukarıda belirtilen arka plan/yazı rengi kombinasyonları kullanılarak kullanıcıların reaksiyon süreleri bulunmuştur.

Grafiği yorumlamak gerekirse kullanıcıların en hızlı reaksiyonları verdiği metinler sarı arka plan üzerine yeşil ve beyaz arka plan üzerine siyah ile normal stilde yazılanlardır. Buradan bu metinlerin diğerlerine nazaran çok daha okunabilir olduğu sonucu çıkmıştır.

Araştırmanın anlatıldığı sayfa da araştırma sonucunu baz alarak sarı arka plan üzerine yeşil ile yazılmıştır.