San Francisco’da gerçekleşen An Event Apart konferansında, Julie Zhua “350 Milyon Kişiden Tasarım Dersleri” başlığı altında ekibinin 350 milyon Facebook kullanıcısı için nasıl farklı deneyimler tasarladıklarını anlatmış. Sunumu izleyen Luke Wreblowski içeriği  kendi blogunda paylaşmış. Bizde Facebook vakasının kullanılabilirlik ve kullanıcı deneyimi açısından çok önemli bir noktada olduğunu düşünerek sunum dosyası ve blog yazısını derleyip bir yazı haline getirdik.

Sunumu 5 başlıkta özetlemek gerekirse:

Elini taşın altına koy ..

• Modellemeler biraz yanıltıcı olabilir ve içerik ve ortam açısından eksiklerdir. Bir tasarımın kullanılabilirliğini gerçek içerik ve sayfa tasarımları ile kontrol etmelisiniz.
• Örneğin Facebook’da tasarımcılar kodları yazar, peki bu tasarımları ne yönlendirir? ‘kullanıcı ortamını anlamak’.

Sistem için tasarla, kendin için değil..

• Facebook’da son ziyaretçileri görüntüleme talepleri alıyoruz. Fakat bu özellik tek bir kişiye gönderilmiyor, tüm sisteme ulaşıyor ve bu da paylaşımı kötü etkileyebilir.
• Tüm arkadaş listesine tek seferde mesaj yollayabilme seçeneği istendi ve bu özelliği yükledik. Fakat birçok kişinin özelliği alakasız ilgi çekici olmayan mesajlar yollamak için kullandığını gördük ve bu durum posta kutularında yığılmaya, kilitlenmeye sebep oldu ve bu özelliği kaldırdık.
• Sonuç olarak belirli bir kişi için değil tüm ağ için tasarladığını unutmamak gerekiyor.
• Bazı özellikler ise ağı sağlamlaştırmaya yardımcı olur. Örneğin yeni hesap açan bir kişiye arkadaş önerme seçeneği onlara iyi bir deneyim yaşatıyor.

Verilerden haberdar ol..

• Ana amacına odaklanmalısın, mesela Facebook için ilk amaç büyümektir ve büyüme ekibi, siteyi yeni kullanıcı çekmek için en uygun hale getirmeye odaklanır. Örneğin, üyelik iptali sayfasına kişinin arkadaşlarının fotoğraflarını koyarak kalmaya ikna etmeye çalışmışlardır ve bu sayede yılda 1 milyon kişiyi sitede tutmayı sağlayarak büyük bir başarı göstermişlerdir. Aynı şekilde yeniden aktif üyelik için yollanan e-postalar da kullanıcıları aktif olmadıkları bir süre sonunda üyeleri geri döndürmeyi amaçlar.
• Kullanıcılar sayfanın alt köşesindeki uygulamalar çubuğunu bulamıyorlardı. Çubuğun görünümünü arttırdık ve 5 katı fazla kişi tıklamaya başladı. Fakat uygulama, kullanıcı arayüzünün kalanına uyum sağlamadığı için kaldırdık.
• Genel amaç hakkındaki fikrini kaybetmediğinden emin olmalısın unutma ki verilerden haberdar olmak onlar tarafından yönlendirilmek değildir.Tasarım hakkındaki kararların genel görünüme etkisini anlamak için uygulamadaki performanslarını bilmelisin.

Cesur ol..

• Piyasaya birçok kez başarılı olamayan uygulama sürdük. Site değişikliklerinde birçok tepki aldı. Fakat büyük değişiklikler güçlü geridönüşümleri açığa çıkarır.
• Küçük uygulama değişiklikleri küçük ayarlamalar sağlar fakat genel görünümü değiştirmez ve belirli bir yere kadar ilerleme sağlar bu sebeple büyük değişikliklere ihtiyacın vardır.
• Haber Kaynağı’nda tepkiler, yorumlar ortaya çıktığı zaman, ekip ellerinde güçlü bir kozun olduğunu fark etti. Uygulamayı kaldırmak yerine genişletmeye karar verdik.
• En büyük risk, risk almamaktır. Eğer risk almazsanız ürününüz sönmeye mahkumdur.
• Beacon (reklam altyapısı) uygulaması iyi sonuç vermemişti fakat anafikir iyiydi ve o fikir Facebook ile başka bir site arasinda data alisverisi yapabilmesini saglayan Facebook Connect’dir.
• Sonuçta bir uygulama Facebook’un değerini arttırıyorsa, tüm kullanıcılar nefret etse bile, varlığını korur.

Aşık olma..

• Facebook’daki çoğu uygulama artık yok, kaldırıldı ve bir özelliği kaldırmak çoğu zaman hem kullanıcılar hem de tasarım ekipleri açısından acı vericidir. Fakat yazılımın sabit olmadığını unutmamak lazım, Örneğin, öğe paylaşımı birçok yenilenmeden geçti (3 yılda 11 versiyon).Uygulamalar site ve kullanıcı davranışları ile birlikte evrimleşir.

2009′un sonuna geldiğimiz şu günlerde bir yıl boyunca yazdığımız blog yazılarından en fazla okunanları paylaşıyoruz. Toplam 124 blog yazısı yayınladığımız 2009 yılında en fazla okunan 10 blog yazısı şu şekilde:

1. Arayüz Tercihleri Araştırması

Advanced Interface Design (İleri Arayüz Tasarımı) dersinin projesi olarak öğrenciler arayüz tasarımı konusunda kullanıcıların tercihlerini anlamak için 10 soruluk anket düzenlemiş. Bu yazı, tasarımcılara yardımcı olabilecek anket sonuçlarını içeriyor.

2. Websitesi Kullanımında Cinsiyet Farkı

Yazıda konu olan araştırma sonucunda erkeklerin daha çok fotoğraflara kadınların da metinlere odaklandıkları ortaya çıkıyor.

3. Google’ın Göz İzleme Çalışması Sonuçları

Google’ın arama sonuçlarının olduğu sayfa için yaptığı göz izleme çalışması ve sonuçlarını bu yazıda bulabilirsiniz.

4. Sayfanın Kullanıcıya İlk Görünen Bölümü: Above The Fold

21 Aralık’ta blog’da yayınlanan bu yazı kısa sürede en fazla okunan yazılar arasına girdi. Yazıda fold terimi, fold hakkında çalışmalar ve Google’ın yeni ürünü Browser Size anlatılıyor.

5. Userspots’un Yeni Yüzü

Bu yazıda Userspots’un tasarım değişikliği tanıtılıyor.

6. Userspots, Yaratıcı Kalkınma Fikirleri Yarışması’nda Ödül Aldı

Listede yine Userspots’la alakalı olarak Dünya Bankası’nın Yaratıcı Kalkınma Fikirleri Yarışması’nda aldığımız ödülü açıkladığımız bu yazı bulunuyor.

7. Emirates.com’dan Erişilebilirlik Örneği

Bu yazıda web erişilebilirliğinin uygulanmasına dair güzel bir örneği Emirates‘in web sayfasında görüp paylaşıyoruz.

8. Form Butonları Göz İzleme Sonuçları

Web sayfalarında kullanıcılara en fazla sıkıntı yaratan elementlerden biri olan formlar için yapılmış göz izleme çalışmasının sonuçları bu yazıda bulunuyor.

9. Kullanıcıların Anasayfalardaki Göz Hareketleri

Bu yazıda  anasayfalarda kullanıcıların nasıl bir yol izledikleri ve hangi bölümlere daha dikkatle baktıkları anlatılıyor.

10. Kullanılabilir Hata Sayfalarının 6 Özelliği

Kullanıcıların aslında orada olmayan bir sayfaya girmek istediklerinde karşılarına çıkan sayfa hata sayfalarının kullanılabilir olması için gereken 6 özellik bu yazıda anlatılıyor.

Hepinize mutlu yıllar…

Kullanıcı deneyimi tasarımcıları için oldukça yararlı bir kaynak olan Konigi.com’un kurucusu Michael Angeles HTML ile prototipler oluşturmamızı sağlayacak bir yöntem olarak Protokit’i oluşturdu. Protokit Blueprint, jQuery, jQuery UI, jQuery Templates, ve iXEdit gibi açık kaynak kodlu kütüphaneleri ve eklentileri kullanarak prototip oluşturmamızı oldukça kolaylaştırmakta.

Protokit ile oluşturulmuş bir anasayfa ve bir makale sayfası protokit’in neler yapabileceğini oldukça güzel örnekliyor.

Angeles’in Protokit’i anlattığı video’yu da aşağıda görebilirsiniz.

Form Alanlarında Etiket Yerleşimi yazısında sola dayalı, sağa dayalı ve form alanının üstünde olan etiketlerden bahsetmiştik. Yapılan göz izleme çalışmasında hız konusunda en başarılı olan seçeğin etiketlerin form alanının üstünde olduğu formlar olduğu ortaya çıkmıştı.

Web Form Design : Filling in The Blanks kitabının yazarı Luke Wroblewski, Event Apart’ta yaptığı sunumda bu 3 seçeneğin hangi durumlarda kullanılması gerektiğini paylaşmış.

Wroblewski’ye göre zaman kısıtı varsa ve formda giriş yapılacak alanlar birbirine benzerse etiketlerin form alanının üstünde olduğu şekli, eğer dikey olark formun çok uzun olmaması gerekiyorsa sağa dayalı etiketleri ve eğer form alanları oldukçe gelişmiş ve birbirine benzemeyen yapıdalarsa sola dayalı etiketleri kullanmak doğru form oluşturmak için önemli bir başlangıç olmakta.