Okunabilirlik, web sitelerindeki metinlerin kullanıcı tarafından algılanma hızı ve seviyesini etkileyerek kullanıcı deneyimine doğrudan katkıda bulunan bir faktördür. Okunabilirlik deneyimini oluşturan elemanlar ise yazı tipi, yazı büyüklüğü, ön-arka plan arasındaki kontrast oranı gibi pek çok kalemde sıralanabilir.

Barbara Chaparro, J. Ryan Baker, A. Dawn Shaikh, Spring Hull ve Laurie Brady’in, okunabilirlik üzerine yaptıkları çalışma, kulanıcıların okuma alışkanlıkları, hızları ve algı oranları hakkında pek çok ilginç sonucu içeriyor. Test 10 erkek ve 10 kadın üniversite öğrencisi ile yapılmış. Katılımcıların %89′u hergün internet deneyimi yaşayan, %11′i ise haftanın bir kaç günü internet kullanan, web öncelikleri e-mail, mesajlaşma ve bilgi arama olan bir profil çiziyor. Online okuma alışkanlıklarına baktığımız zamansa, katılımcıların %11′inin haftada 24-40 saat, %26′sının haftada 7-24 saat, %63′ününse haftada 0-6 saatlik bir çevrimiçi okuma alışkanlığına sahip olduğunu görüyoruz.

Boşluklu Metin

Boşluksuz Metin

Çalışmada metini çevreleyen boşluk ve metin satırları arasındaki uzaklık değiştirilerek kullanıcıların algısı ve hızı test edildi. Test sonunda çevre boşluğu olmayan yazıların daha hızlı okunduğu ama metinde anlatılanların okuyucuya aktarılmasında düşüş yaşandığı görüldü.

Bu özel çalışmanın da gösterdiği gibi, içeriği tasarlarken gidilen yoldaki en ufak noktalar bile kullanıcı deneyimini etkilemekte. İlk bakışta önemsiz gibi görülen detaylar, büyük farklar yaratmanızda size yardımcı olabilir.

Websitesi Kullanımında Cinsiyet Farkı yazısında erkeklerin daha çok fotoğraflara kadınların da metinlere odaklandıkları ortaya çıkaran bir çalışmadan bahsetmiştik. Comscore, Woman on the Web: How Women are Shaping the Internet raporunda kadınların internet kullanımıyla alakalı önemli noktaları bizimle paylaşıyor. Aşağıda raporun önemli 12 noktasını bulabilirsiniz.

1. Online alışveriş konusunda kadınlar erkekleri geçmiş durumda. Grup alışverişi ve hızlı satış siteleriyle birlikte kadınların etkileme gücü de artıyor. Sosyal alışveriş, diğerleriyle paylaşma ve tartışma özellikleri yüzünden kadınlar için önemli bir alan.

2. Kadınlar internette erkeklerden daha fazla zaman geçiriyor (global olarak %8 oranında daha fazla). Sosyal ağlarda bu oran %30.

3. Kadınların Twitter’ı kullanma motivasyonu erkeklerden daha farklı. Twitter adaptasyonu eşit veya daha yüksek. Kadınlar diyalog, ünlüleri takip etmek ve promosyonları bullanmak için kullanırken erkeker kendi twitlerini yazmak için kullanıyor.

4. Sosyal ağlar kadınların mobil dünyaya yönelmesindeki önemli bir etken.

5. Kadınlar online eğlence sitelerini (bulmaca ve kart oyunları) ve fonksiyonel siteleri (para yöntemi örnek:mint.com) erkekler kadar kullanıyor.

6. Gelişen pazarlardaki kültürel farklılıklar online davranışı etkliyor. Cinsiyet burada önemli bir lokalizasyon konusu.

7. Yaşlı kadınlar sosyal ağlara yaşlı erkeklerden daha hızlı adapte oluyor. Kadınların yaş ile sosyal ağlara adapte olma hızı arasında bir bağlantı yok.

8. Kadınlar hala sağlık, şehir ve yaşam içerikli sitelere giriyor. Bunun yanında finans,adult içerik ve bahis gibi erkek egemen pazarlarda eskisinden çok daha aktifler.

9. Erkeklere oranla kadın Bing kullanıcıları arama yapmak için Bing’i Google ve Youtube’dan daha fazla kullanıyor. Facebook yaşlı kadınların kullanım oranları konusunda bölgesel sosyal ağların (Güney Kore’de CyWorld, Rusya’da Vkontakte.ru, Japonya’da Mixi.jp ve Almanya’da StudiVZ gibi) oldukça gerisinde.

10. Kadınlar sosyal ağlarda, e-posta ve hızlı mesajlaşma servislerinde erkeklerden daha fazla zaman harciyor.

11. Kadınların sosyal ağları benimsemesinde içeriğin ve kullanıcı deneyiminin rolü büyük.

12. Kadınlar fotoğraf sitelerinde daha fazla zaman geçiriyor ve bu sitelere daha hızlı adapte oluyorlar. E-posta kullanımı 45+ yaş grubunda çok daha fazla. Latin amerikalı kadınlar hızlı mesajlaşmayı diğer bölgelerdeki kadınlardan daha fazla kullanıyor. E-posta kullanımında ise Kuzey Amerikalı kadınlardan daha öndeler.

Bu maddeler bize web site kullanımında cinsiyet farkının dikkate değer önemli bir nokta olduğunu gösteriyor.

Pazarlama araştırmalarında giderek daha önemli bir hale gelen göz izleme tekniği eğlence amaçlı çalışmalarda da kullanılıyor. Carlsberg “Where is the Party?” adında hazırladığı 4 reklam filminde parti için kıyafet, dans, flört ve müzik konularında tavsiyelerde bulunuyor. Aşağıda görebileceğiniz videolarda daha fazla ilgi çeken dans tipini ve kıyafeti bulmak için göz izleme tekniğini kullanılıyor.

Kıyafet Seçimi

Dans

Göz İzleme ve İlk Buluşmalar yazısında erkeklerin ilk buluşmalarda odaklandığı alanları çıkartan bir çalışmadan bahsetmiştik. Carslberg’de bu reklamlarda göz izleme tekniğini kullanarak kadınların en fazla dikkatini çeken dans şeklini ve kıyafetleri belirleyerek partiseverlere önerilerde bulunuyor.

ISO Standarlarında kullanılabilirliğin resmi iki tanımı bulunuyor. Bu iki tanım ISO 9241 standartında kullanım kalitesi olarak ve ISO/IEC 9126 standartında ise yazılım kalitesi olarak yer almakta.

Kullanım Kalitesi Olarak Kullanılabilirlik

ISO 9241′e göre “bir ürünün potansiyel kullanıcıları tarafından, belirli bir kullanım bağlamı içinde, amaçlanan kullanım hedeflerine ulaşmak için, ne derece etkin, verimli ve tatmin edici bir şekilde kullanılabilmesi” olarak tanımlanmaktadır.

Kaynak: http://www.iso.org/iso/catalogue_detail.htm?csnumber=16883

Yazılım Kalitesi Olarak Kullanılabilirlik

ISO/IEC 9126-1’ de kullanılabilirlik kavramı belirlenmiş şartlar altında anlaşılacak, öğrenilecek,
kullanılacak ve kullanıcı tarafından beğenilecek yazılım olma becerisi olarak tanımlanmaktadır.

Yazılım kalitesi karakteristiği olan kullanılabilirlik şu bileşenlerden oluşmaktadır:
• Anlaşılabilirlik: Yazılımın mantıksal yapısının ve onun uygulanabilirliğinin kullanıcı
tarafından tanınabilmesi için harcanması gereken kullanıcı çabası ile ilgili yazılım becerisidir.
• Öğrenilebilirlik: Yazılım uygulamalarının kullanıcı tarafından öğrenilebilmesi için harcanması
gereken kullanıcı çabası ile ilgili yazılım becerisidir.
• İşlerlik: Operasyon ve operasyon kontrolü için gereken kullanıcı çabası ile ilgilenen yazılım
becerisidir.

Kaynak: http://mq.academia.edu/aliorhanaydin/Papers/144829/ISO-IEC-9126-Standardinda-Anadilin-Kullanimi