Dilbert’ın kullanılabilirlik sorunlarını görmemeyi tercih eden patronu oldukça sık görülen bir patron modeli…

Userspots kriz zamanında da kullanılabilirliğe yatırım yapmanız için size düşük maliyetli kullanılabilirlik testlerini sunuyor.

Kullanılabilirliğe yapılan yatırımın ortalama 1:100 oranında bir getirisi olduğunu belirtmekte fayda var. (Bu hesaplama IBM’den Clare-Marie Karat tarafından yapılmıştır.)

Userspots’un kriz döneminde kullanıcıları göz ardı etmemeniz için size sağlayacağı hizmetler şu şekilde:

Online Otomatik Kullanılabilirlik Testi: Online kullanılabilirlik testi ile web üzerinden (uzaktan) kullanılabilirlik testi yapılıp, deneklerin yazılım yüklemesine gerek kalmadan ekranları kayıt edilir.(Test örneği)

Konferans ile Kullanılabilirlik Testi: Web üzerinden konferans araçlarıyla etkileşimli kullanılabilirlik testleri yapılarak deneklerin lokasyon sorunu ortadan kalkar.

Guerilla Kullanılabilirlik Testi: Guerilla kullanılabilirlik testi ile kullanıcılara testler göz izleme cihazı olmadan ve laboratuvar dışında yapılır, test sürecinde fiziken kullanıcın yanında bulunulur, kullanıcıdan sesli düşünmesi istenir, test anında ekran kaydı yapılır.

Kategori/İçerik Analizi: Kullanıcılarınızın sitenizde belirli içerikleri doğru kategori ve linklerde arayıp aramadığını test etmek amaçlı web üzerinden testler düzenlenir. (Userspots için yapılmış örnek test)Bu test için ücretsiz araçlar kullanılmaktadır. Çalışmanın tasarlanması ve deneklerin çalışmaya katılımı konusunda Userspots hizmet verecektir.

Açık kaynak kodlu içerik yönetim sistemi Drupal’in geliştiricileri için 4-7 Mart 2007 tarihleri arasında Washington’da DrupalCon konferansı düzenlendi. Konferansta Drupal’in tasarımı, kodlaması, dökümantasyonu, performansı ve kullanılabilirliği üzerine oturumlar düzenlendi.

Konferansın önemli etkinliklerinden biri de geliştirilmekte olan Drupal 7 için yapılan kullanılabilirlik testinin sonuçlarının paylaşılmış olmasıydı. Kullanılabilirlik testinin sonuçlarının paylaşıldığı sunum bize test aşamaları ve denek profilini net bir şekilde ortaya koyuyor.

Testler Baltimore Universitesi Kullanılabilirlik labında göz izleme yöntemi ile yapılmış. Ortalama ve başlangıç sevisinde olan iki kullanıcı grubuna farklı senaryolar uygulanmış.

Ortalama kullanıcılara;

  • Drupali kurun
  • İçerik oluşturun
  • Navigasyon menüsüne link ekleyin
  • İçerik türü oluşturun
  • Roller ve izinler düzenleyin
  • İçeriği kategorize edin
  • Bir modül aktive edin
  • HTML filtresine img etiketini ekleyin
  • Arama bölümünü aktive edin
  • Yeni içerik uyarıları için bir trigger oluşturun.
görevleri verilirken daha önce Drupal’i hiç kullanmamış ama internet kullanıcısı olan başlangıç seviyesindeki kullanıcılara da;
  • Drupali kurun
  • İçerik oluşturun
  • Navigasyon menüsüne link ekleyin
  • Sağ menüye bir bölüm ekleyin
  • İçeriği kategorize edin
  • Sitenin rengini değiştirin
gibi görevler verilmiş.

Örnek olarak teste katılan ilk deneğin test aşamasını ve göz izleme sonuçlarının olduğu videoyu izleyebilirsiniz.

Testler sonucunda 128 tane kullanılabilirlik sorunu bulunmuş. Drupal’in yaratıcısı Dries Buytaert bu sorunların yüzde 90′ının çözülmeden Drupal 7′nin yayınlanmayacağını belirtiyor.
Drupal’in tüm kullanılabilirlik çalışmalarını Drupalusability.org sitesinden takip edebilirsiniz. Bu sitede yukarıda bahsedilen hataların listesi de bulunuyor.

Userspots sayfasının OptimalSort kullanılarak tıklama eğilimlerini ölçmeye çalıştığımız kullanılabilirlik testine 25 kişi katıldı. (Testi görmek ve katılmak isterseniz http://userspots.optimalworkshop.com/chalkmark/survey/userspots adresini kullanabilirsiniz..)

Kullanıcılara Userspots anasayfasının resim hali gösterilip aşağıdaki sorular eşliğinde resimde ilgili bir yere tıklanması istendi.

Test sonucunda her soru içinde tıklanılan bölgelerin sıcaklık haritası ve ortalama tıklanma sürelerini aldık.

Test Sonuçları:

Soru 1.Kullanilabilirlik testi hakkinda bilgi almak istiyorsunuz. Nereye tiklarsiniz?

Bu soruya 22 kişi ortalama 22 saniyede cevap verirken aşağıdaki gibi bir sıcaklık haritası ortaya çıktı.

Yukarıdaki resimden kullanılabilirlik testiyle alakalı tıklanılan bölümlerin büyük çoğunluğu sayfada istediğimiz noktalar olduğunu çıkarıyoruz.

2.Goz izleme cihazini merak ettiniz. Tiklayacaginiz ilk yer?

Yukarıdaki soru gibi bu soruda da tıklanılan bölgelerin büyük çoğunluğu istenilen noktalar. Sayfada orta bölümde bulunan resmin de Göz İzleme Cihazı sayfasına link olarak algılandığını görebiliyoruz. Bu soruya 23 kişi ortalama 17 saniyede cevap vermiş.

3.”Kullanilabilirlik testi yaptirsam bundan ne gibi sonuclar elde ederim?” diye düsündünüz. Hangi linke tiklarsiniz?

Kullanıcıların aklında olabilecek bu soruya cevap verenlerin sıcaklık haritası da şu şekilde;

Verilen cevaplar bu soruda da tatmin edici. Yukarıdaki sorulara verilen cevaplardan farklı olarak ortalama 13 saniye gibi daha düşük bir zamanda cevap verilmiş.

4.Bu test icin kac kullanici gereklidir?” bilgisini nereden bulabilirsiniz?

Dördüncü soru direk anasayfada olmayan bir bilgi olarak kullanıcıların bu bilgiyi nerelerde aradıkları test edildi.

Kullanıcıların yine tatmin edici bir oranı bu bilgiyi halihazırda bulunduğu yerde aradılar. Bu soruda cevap verme süresi diğer sorulardan daha yüksek bir şekilde ortalama 27 saniye oldu.

5.”Peki bu test kaca mal olur?” sorusunun cevabi nerede olabilir?

Beşinci soru şimdilik sitede olmayan ama konulması düşünülen bir bilgi olarak sayfanın neresine koyabileceğimizi yol göstermesi amacıyla soruldu.

Bu soruya ortalama 17 saniyede cevap verildi.

6.Userspots ne gibi hizmetler veriyor acaba?

Bu soruya ortalama 17 saniyede cevap verildi.

7.Kullanilabilirlikle alakali bir bloglari varmis diye duydunuz. Nereye tiklarsiniz?

Bu soruyu ilgilendiren link çok açık olduğundan alınan sonuçların ortalama süresinin diğerleri ile karşılaştırılması amaçlı soruldu. Soruya 10 saniye gibi kısa bir sürede cevap verildi.

8.Userspots ile iletisime gecmek istediniz. Hangi sayfayi kullanirsiniz?

İletişim için tercih edilen linki bulma amaçlı sorulan bu sorunu sıcaklık haritası aşağıdaki şekilde;

Soruya ortalama 9 saniyede cevap verildi.

Şimdilik bu çalışmanın detaylı analizi yapılmadan edindiğimiz ilk izlenimler bu şekilde. Detaylı analizlerin sonuçları sayfadaki değişikliklerle kendini gösterecek.

Renk körlüğü ve Arayüz Renkleri yazısında renk körlüğü çeşitlerinden Luminosity Kontrast Oranı yazısında da Web İçerik Erişilebilirliği Yönergeleri 2.0 versiyonunda arka plan rengi/yazı rengi kombinasyonlarının kontrast değerlerini ölçmek için tavsiye edilen orandan bahsetmiştik.
Bu yazıda da bu konuyla ilgili bir şikayet ile konuyu örneklendirmek istiyoruz. Markalarla ilgili şikayet ve önerilerin olduğu Getsatisfaction.com sitesinde Twitter’ın aşağıda görünen hata mesajı hakkında şu şekilde bir şikayet de bulunuyor:

Hata mesajınız renk körleri tarafından okunamıyor. “hide” ve “visit your device settings page” linkleri farklı renklerde olmalı

Resimdeki hata mesajının kontrast oranını kontrol ettirdigimizde sonuç olarak (Arka plan rengi:#ff7b6d Yazı rengi:#4499d3) iki renk arasında yeterli kontrast farklılığı olmadığını alıyoruz. Renk körlüğü simülatörleri ile de baktığımızda linkleri yazıdan farkının olmadığını ve renk körlüğü rahatsızlığı olanlar tarafından farkedilmesinin çok zor olduğunu da görüyoruz.

Renk körlüğü istatistiğini işin içine kattığımızda durumun vahameti daha net ortaya çıkıyor:”Her 20 kullanıcıdan biri Twitter hata mesajında tıklanacak yerleri görürken zorluk yaşıyor”.