Userspots, 11-13 Şubat tarihleri arasında Ş.Urfa’da gerçekleşecek Akademik Bilişim’09 organizasyonunda küçük bir kullanılabilirlik atölyesi düzenleyecek. 2 saat sürecek olan bu atölyede kullanılabilirliğin ne olduğu, kullanılabilirlik testinin nasıl yapılacağı, sayfa bileşenlerinin nasıl daha kullanılabilir ve erişilebilir tasarlanacağı ve bütün bu kullanılabilirlik çalışmalarının arayüzlere ne gibi katkılarının olacağı uygulamalı şekilde anlatılacak. Akademik Bilişim daha çok üniversitelerin bİlgi işlem bölümlerine yönelik bir etkinlik olduğu için bu atölyede örnek olarak üniversite web sayfaları yer alacak.

Konferansın programı kesinleştiği zaman bu sayfada tam tarih ve saat belirteceğiz.

Tam günlük bir program ile yukarıda bahsedilen konuların uygulamalı şekilde anlatıldığı kullanılabilirlik atölyelerimiz hakkında bilgi almak isterseniz userspots@userspots.com’a e-posta gönderebilir veya İletişim sayfamızdaki formu doldurabilirsiniz.

İsveç’de Verva adında Swedish Administrative Development Agency tarafından hazırlanmış 163 sayfalık yönergeler, detaylı bir şekilde devlet dairelerinin web servislerinin nasıl kullanıcı odaklı ve erişilebilir bir şekilde tasarlanacağını anlatıyor. İngilizceye çevrilmiş halini http://www.eutveckling.se/static/doc/swedish-guidelines-public-sector-websites.pdf adresinden indirebiliceğiniz bu dosyadaki yönergelerin içeriği aslında bütün web servislerini kapsamakta. Son hali Kasım 2006′da hazırlanmış olan bu dökümanın yeni versiyonları Verva’nın kriz nedeniyle zor günler geçirip ve kapanmak üzere olması nedeniyle çıkmayacak gibi gözüküyor.

Türkiye’de de yukarıdaki döküman kadar detaylı olmasa da Başbakanlığın Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu-Marmara Araştırma Merkezi’ne hazırlattığı Kamu Kurumları İnternet Sitesi Kılavuzu bulunuyor.

Aşağıdaki videoda bir kullanıcı Fiat reklamını izlerken göz izleme cihazı göz hareketlerini takip ediyor. Videoyu tam ekran izlemeniz tavsite edilir.

Mavi çizgiler göz hareketlerini yuvarlaklar da odaklanmayı göstermektedir.

Video ODTÜ HCI grubu web sayfasından alınmıştır. Videonun orjinal halini HCI grubunun projeler sayfasındaki linkten indirebilirsiniz.

Linkleri farklı pencerede açtırmak kaçınılması gereken bir kullanılabilirlik hatasıdır. Bunun kullanıcılar için nasıl bir sıkıntı yaratacağını söyle iki vaka analizi ile açıklayabiliriz.

A kullanıcısı sitelerdeki linklerin farklı pencerede/sekmede açılmasını istemektedir.

B kullanıcısı ise linklerin aynı pencerede/sekmede açılmasını istemektedir.

Vaka 1 :

Sitemizde linkler farklı pencerede açılır. A kullanıcısı bu durumdan oldukça memnunken bunu engelleyemeyen B kullanıcısı kendi isteği dışında bir şeye karar verilmiş olmasına ve bu özelliği kapatamamasına kızmıştır.

Vaka 2 :

Sitemizde linkler aynı pencerede açılır. Kullanıcı deneyimi doğrultusunda B kullanıcısı gibi çoğu kullanıcı kendileri istemediği sürece linklerin farklı pencerede açılmamasını beklerler. Bu sitede B kullanıcısı için sorun yoktur. İstediği olmayan A kullanıcıs ise linke sağ tıklayıp ‘Farklı pencerede ac’ diyerek veya linke tıklarken CTRL tuşuna başarak linklerin farklı pencerede açılmasını sağlayabilecektir.

İlk vakada özelliği kapatamayıp kızan B kullanıcısı yerine ikinci vakada kendi istediği şekilde açma opsiyonu olan A kullanıcısının olması kullanılabilirlik açısından daha yararlıdır. Ayrıca İnternet kullanımının başladığı tarihlerden bu yana kullanıcı deneyimi kazandıran sitelerde (Yahoo,Google,Façebook) linkler hep aynı pencerede açılmıştır. Bu yüzden A kullanıcısı ile karşılaşma ihtimali diğerinden daha azdır.

Web sayfalarında kullanıcıların daha önce nerelerde bulunduğu (geçmişi), şu an nerede olduğu (konumu) ve nereye gideceği (geleceği) kullanıcıya açık ve net bir şekilde iletilmelidir.

Geçmiş

Kullanıcının sitede daha önce nereleri gezdiğini göstermek için CSS (a:visited) ile ziyeret edilmiş linkleri farklı renklerde gösterebiliriz. Bu gösterimim en yararlı kullanımını arama motorlarında görebiliriz.

Şu an

Kullanıcının şu an nerede olduğunu ona aşağıdaki gibi “yer göstergeçleri” ile iletebilirsiniz. “Şu an buradasanız” ifadesi de aşağıdaki göstergeçlerin başına eklenebilir.

Ana Sayfa >> Blog

Ana Sayfa >> Kullanılabilirlik >> Denek Sayısı

Gelecek

Linklerin kullanıcının gideceği sayfayı net bir şekilde ifade etmesi beklenir. Linklerde buraya ve şuraya gibi ifadeler kullanıcı da bilinmeye doğru gittiği izlenimi uyandırır.

Bu nedenle kullanıcılara gideceği linkle ilgili her türlü bilgi verilmelidir. (Daha önceki kullanılabirlik ipuçlarında Site Dışına Giden Linkler ve HTML Olmayan Dökümanlara Linkler yazılarına bakabilirsiniz.)