Kullanılabilir arayüzler oluşturma konusunda oldukça başarılı olan 37Signals kullanılabilirlik ipuçları verdiği sitesinde bulunan ‘Kullanılabilirlik Yetmez’ yazısında arayüzlerde sadece kullanılabilirliğin yetmeyeceğini anlatmış. 37signals’a göre kullanılabilirlik bütün arayüzlerde gerekli ama tek başına yeterli değil. Kullanılabilirliğin yanında arayüzün yararlı olması ve kullanıcıya iyi bir deneyim yaşatması gerekiyor. Kullanılabilir olan ve bir işe yaramayan sitenin pek bir şey ifade etmediğini belirtiliyor.

Kullanılabilirlik ile kullanıcı deneyimi arasındaki fark Beakdal.com’da yayınlanan bir yazıda çok güzel bir şekilde örneklendirilmiş.

Yazıda kullanılabilirlik kullanıcıların hızlı ve rahat şekilde araba kullanabildikleri otobana benzetiliyor. Kolay kullanıma karşın bu yolda gitmek belirli bir süre sonra kullanıcıları sıkabiliyor.

Kullanıcı deneyimi ise görsel olarak çok daha güzel olan, mis kokular eşliğinde ara sıra durup piknik yapılabilecek dağ yoluna benzetiliyor.

Carleton Üniversitesi’nden Gitte Lindgaard yaptğı çalışma ile kullanıcıların web siteleri hakkında ilk izlenimlerini saniyenin 20′de 1′i kadar bir sürede oluşturduklarını ortaya çıkardı.

Yapılan çalışmada önce  kullanıcılara websiteleri 50 milisaniye kadar  gösterildi. Sonrada kullanıcılardan bu siteleri estetik açısından değerlendirmeleri istendi. Yapılan puanlamanın sonucu websitelerine daha uzun bakan (20 saniye kadar) kullanıcıların değerlendirmeleriyle karşılaştırıldığında aralarında istatiksel olarak bir fark olmadığı ortaya çıktı.

Çalışmaya başlamadan kullanıcıların 500 milisaniyeden önce  anlamlı değerlendirmelerde bulunamayacağını düşünen çalışma ekibi bu sonuçların kendileri açısından oldukça süpriz dolu olduğunu düşünmekte.

Çalışmada ayrıca estetik olarak güzel olan sitelerde estetiğin websitesinin diğer özelliklerini etkileyip etkilemediği de ölçümlendi.Sonuç olarak Halo etkisi adı verilen durumun  kullanıcılarda yaşandığı da çalışmanın anlatıldığı makalede belirtiliyor. Halo etkisi kısaca iyi bir arkadaşımızın kötü özelliklerini görmemek durumu ile örneklendirebileceğimiz ‘bir insanın sahip olduğu bir olumlu ya da olumsuz özelliğinin, onunla ilgili genel bir yargının oluşmasına ve diğer özelliklerinin bu çerçevede değerlendirilmesine yol açması’ durumu olarak açıklanabilir. Çalışma sonucuna göre websitelerinde de kullanıcılar siteyi estetik buluyorlarsa sitenin kullanılabilir olduğunu düşünüp bazı sorunları görmezden gelebiliyor.

“Kullanışlı Web Siteleri Yaratma!” kitabının yazarı Steve Krug kendi web sitesinde kullanılabilirlikle ilgili kitapları tavsiye ediyor. Aşağıda listesini bulabileceğiniz bu kitaplardan Türkçe’ye çevrilmiş bir kitap bulunmuyor.

Forms that Work: Designing Web Forms for Usability

http://www.formsthatwork.com/ adresinde detayları bulunan kitapta web’in en can sıkıcı bölümü olan web formlarıyla ilgili kullanılabilirlik çalışmaları ve tavsiyeler bulunuyor.

Letting Go of the Words: Writing Web Content that Works

Bu kitapta, kullanıcıların web sayfalarında çok fazla okumadıkları içerikleri daha okunulabilir nasıl yazılacağından bahsediliyor.

Defensive Design for the Web: How to Improve Error Messages, Help, Forms, and Other Crisis Points

37signals’dan Matthew Linderman ve Jason Fried’ın yazdığı bu kitapta Amazon, Google, ve Yahoo gibi firmalardan yüzlerce canlı örnek ile nasıl daha kullanılabilir hata mesajlarının yazılacağı ve kullanıcıların bu hata durumlarından nasıl kolayca kurtarılacağı anlatılıyor.

Homepage Usability: 50 Homepages Deconstructed

Jacob Nielsen bu kitabında 50 websitenin anasayfasın inceleyip anasayfalar hakkında yönergeler oluşturuyor.

Why We Buy: The Science of Shopping

Paco Underhill ve kullanıcı deneyimi takımı yaklaşık 20 yıldır üzerinde çalıştığı satın alma bilimi üzerine detaylı şekilde bilgi veriyor.

Sources of Power: How People Make Decisions

Yazar Gary Klein kitabında kullanıcıların karar mekanizmalarını inceliyor.

Information Architecture for the World Wide Web

Bilgi Mimarisi için bir pratik çözümlerin bulunduğu bu kitap sitesini baştan kurmak veya navigasyonu ile yapısını değiştirmek isteyenler için yol göstermekte.

Handbook of Usability Testing: How to Plan, Design, and Conduct Effective Tests

Kullanılabilirlik testi hakkında bilmek isteyeceğiniz herşeyin yer aldığı bu kitap bu testler hakkında bir başucu eseri.

Prioritizing Web Usability

2006 yılında çıkan Prioritizing Web Usability, Jacob Nielsen’in yaptığı kullanılabilirlik testlerinin sonuçlarını içererek web sitelerinde kullanılabilirliğin ne kadar önemli olduğunu anlatıyor.

Haber sitesi olan Huffington Post haber başlıklarında hangi başlığın daha etkili olabileceğini test etmek amacıyla A/B testleri uyguladığını açıkladı. Bir web sayfasının farklı versiyonlarının performansını ölçebildiğimiz bu testlerden ve testlerin sonuçlarından örnekleri A/B Testi Örnekleri yazısında bahsetmiştik.

Bir haber sitesinin bu testi uygulamasının en önemli tarafı haber sitelerinde bulunan yüksek trafik sebebiyle çok hızlı sonuçların alınabilmesi. Kullanıcıların habere tıklaması için doğru başlığın bulunması sebebiyle bu tarz bir testin uygulanması çok fazla örneğini gördüğümüz bir durum değil.A/B testleri daha çok dönüşüm oranlarını artırmak amacıyla aksiyona çağıran (üye olun, mail listemize katılın gibi) cümleleri test etmek amacıyla kullanılmakta. Huffington Post editörü Paul Berry bu yöntemi kullanmaya başladıktan sonra ziyaret sayılarında gözle görülür bir artış olduğunu belirtiyor. Ayrıca Huffington Post’un sosyal medya sorumlusu Josh Young‘da doğru haber başlığının firmanın twitter  hesabına da gönderildiğini belirtiyor.

Manşet uygulamalarını fazlaca kullanan Türkiye’deki haber portalları için haber başlıklarının yanında manşet sıralamalarının da A/B testi ile test edilebileceğini eklemekte fayda var.

A/B testleri hakkında daha fazlası

Userspots’un sunduğu A/B testi eğitimi ve A/B testi danışmanlığı servisleri için bizimle iletişime geçebilirsiniz.