Estetik ve Kullanılabilirlik İlişkisi
Kullanıcılar, gözlerine daha hoş gelen tasarımların -öyle olmasalar bile- daha kullanılabilir olduğunu düşünüyorlar. Kullanılabilirlikle estetik arasındaki ilişkiyi güzel bir şekilde anlatan bu cümle bizi “Halo etkisi” terimine götürüyor.
Bu etkiye göre sevdiğimiz arkadaşların hatalarını görmüyoruz, tıpkı sevdiğimiz tasarımların hatalarını görmediğimiz gibi.
Estetik tasarımlar, kullanılabilir olarak algılanmasının yanında kullanıcıları hatalara daha toleranslı hale de getiriyor. Kullanıcılar beğendikleri tasarıma diğerlerinden daha fazla şans tanımaktalar. Kullanıcıların tasarım ile aralarında oluşan bu pozitif duygu kullanıcılarda duygusal yakınlık, sabır ve bağlılık gibi duyguların açığa çıkmasına neden oluyor.
Dieter Rams’dan İyi Tasarımın 10 Özelliği
Özellikle Braun markası için bir çok ürün tasarlamış olan ünlü Alman tasarımcı Dieter Rams iyi tasarımın 10 özelliğini şöyle anlatmış:
İyi tasarım inovatiftir.
İyi tasarım ürünü kullanılabilir yapar.
İyi tasarım estetiktir.
İyi tasarım ürünü anlamamıza yardımcı olur.
İyi tasarım sadedir.
İyi tasarım dürüsttür.
İyi tasarım uzun süre yaşar.
İyi tasarım en küçük detayına kadar tutarlıdır.
İyi tasarım çevreye duyarlıdır.
İyi tasarım olabildiğince basit ve küçüktür.
Rams’ın tasarımlarından örnekler
1958- L2 Hoparlör

1972- MPZ 21 Meyve Sıkacağı

1961 – RT 20 Radyo

1987 - ET 66 hesap makinesi

1960 - 606 Evrensel Raf Sistemi

Fotoğraflar: http://www.vitsoe.com/en/gb/about/dieterrams/gooddesign
Web Sitelerinde İlk İzlenim
Carleton Üniversitesi’nden Gitte Lindgaard yaptğı çalışma ile kullanıcıların web siteleri hakkında ilk izlenimlerini saniyenin 20′de 1′i kadar bir sürede oluşturduklarını ortaya çıkardı.
Yapılan çalışmada önce kullanıcılara websiteleri 50 milisaniye kadar gösterildi. Sonrada kullanıcılardan bu siteleri estetik açısından değerlendirmeleri istendi. Yapılan puanlamanın sonucu websitelerine daha uzun bakan (20 saniye kadar) kullanıcıların değerlendirmeleriyle karşılaştırıldığında aralarında istatiksel olarak bir fark olmadığı ortaya çıktı.
Çalışmaya başlamadan kullanıcıların 500 milisaniyeden önce anlamlı değerlendirmelerde bulunamayacağını düşünen çalışma ekibi bu sonuçların kendileri açısından oldukça süpriz dolu olduğunu düşünmekte.
Çalışmada ayrıca estetik olarak güzel olan sitelerde estetiğin websitesinin diğer özelliklerini etkileyip etkilemediği de ölçümlendi.Sonuç olarak Halo etkisi adı verilen durumun kullanıcılarda yaşandığı da çalışmanın anlatıldığı makalede belirtiliyor. Halo etkisi kısaca iyi bir arkadaşımızın kötü özelliklerini görmemek durumu ile örneklendirebileceğimiz ‘bir insanın sahip olduğu bir olumlu ya da olumsuz özelliğinin, onunla ilgili genel bir yargının oluşmasına ve diğer özelliklerinin bu çerçevede değerlendirilmesine yol açması’ durumu olarak açıklanabilir. Çalışma sonucuna göre websitelerinde de kullanıcılar siteyi estetik buluyorlarsa sitenin kullanılabilir olduğunu düşünüp bazı sorunları görmezden gelebiliyor.