Userspots - Kullanılabilirlik testi ile kullanıcı dostu arayüzler yaratın... » form

Web Formlarda Sayfa Yapısı (Tek Sayfa vs Sayfa Numaraları)

Bilal Kabaklı — Tue, 28 Jun 2011 11:00:39 +0000

Kullanılabilirlik testleri hakkında anlaşılması gereken önemli noktalardan biri; kullancılara, işleve, ortama hatta akla gelebilecek pek çok etkene göre farklı sonuçlar elde edileceğidir. Test uzmanları ve sonucu yorumlayanlar ancak ‘öneri‘ ile konuya yaklaşabilir. İşte ‘Web formlarında sayfa yapısı‘ hakkında kesin değil bakışı ile birkaç öneri.

Skrol Bar vs Çoklu Sayfa

İçeriğin yüksek miktarda olduğu sayfalarda navigasyon için kesin bir çözüm yoktur. Araştırmalara göre bazı kullanıcılar, tek bir sayfada tüm bilgiyi görüp skrol yardımı ile hareket etmeyi seviyor. Bazıları ise sayfanın numaralandırılıp küçük parçalara bölünmesini istiyor ve hareketi bu küçük parçacıklar arasında yapıyor.

Elbette kararı etkileyen bazı noktalar var. Örneğin, kullanıcılar bilgiyi herhangi bir başka belgeden -pasaport gibi- girecek ise; belgedeki sıra ile gruplama yapmak ve bilgi girilecek alanları benzer şekilde yerleştirmek faydalı olacaktır.

Formun bölünme ihtimali de gene tasarımcıya bağlıdır. Ekranın alabileceğinden 2-3 kat fazla bilgi varsa, bölme fikri çok mantıklı olabilir. Eğer tasarımcı formu bölmeye karar verir ise sorması gereken en kritik soru; “Neye göre gruplandırma yapmalıyım?” olmalıdır.

Tasarımcı, neye göre böleceğine karar verdikten sonra formu nasıl sunacağına karar verebilir. Tab ya da birden çok sayfa muhtemel seçeneklerdir. Bu durumda dikkat edilmesi gereken şey de geçişlerin nasıl yapılacağıdır. İşlemi bu aşamasını tasarlarken göz önüne alınabilecek bazı tavsiyeler;

Formdaki sorular, doğal bir akış oluşturuyor ise uyulmalı. Örneğin, bir alışveriş sitesinde, tüketici alacağı ürünü seçiyor, nereye teslim edileceğini belirliyor ve ardından ödemeyi yapıyor. Bu durumda 3 adımdan oluşan bir işlem adımı, formu 3′e bölmemize sebep oluyor.
Sorular bir sürece göre değil de doğal gruplara göre mi ayrılıyor? Bir iş başvurusu formunda doğal olarak oluşabilecek 5 muhtemel başlığı düşünelim. İletişim bilgileri, iş geçmişi, eğitim geçmişi, referanslar ve niyet mektubu seçeneklerini düşünecek olursak; doğal olarak formu 5′e bölmemiz gerekecektir.
Kullanıcıların tüm sorulara göz gezdirmesi gerekebilir mi? Bu durumlarda tüm sorularan inceleneceği bir ekrana link vermek, sorularn gözden geçirilmesine ve kullanıcının sürece hakim olmasına yardımcı olacaktır.

Formu bölmeye karar verirseniz, işlem sürecine işaret eden temsili bir gösterge koymanız önemli. Kullanıcı, işlemin ne kadarını bitirdiğinin ya da ne kadar daha bilgi girmesi gerektiğinin farkında olmak isteyecektir.

En önemli etmenlerden biri, “kullanıcı alışkanlığı” göz önüne alındığında, benzer servislerin takip edilmesi ve navigasyonda benzer çözümlerin üretilmesi de tavsiye ediliyor.

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Formlar ve “Gönder” Butonu

mustafadalci — Mon, 07 Feb 2011 09:00:43 +0000

Bir formda “Gönder” butonu gördüğünüz zaman aklınıza ne gelir? UX Movement geçtiğimiz hafta yayınladığı makalede bu konuya eğilmiş.

Çoğunlukla bu butona tıkladığınız zaman bilgilerinizin sisteme aktarılacağını düşünürsünüz. “Gönder” butonu sistemin ne yaptığını gayet iyi bir şekilde açıklar ama kullanıcının ne yaptığını belirtmek konusunda oldukça yetersizdir.

Kullanıcılar form doldururken, bir göreve dahil olurlar. Aksiyon butonu, kulanıcıların bu butona tıkladıkları zaman ne olacağını tam olarak bilebilmeleri için görevin ne olduğunu açıkça göstermelidir. Kullanıcının görevini betimleyen bir buton, formun sadece bu spesifik görev için tasarlanmış olduğuna işaret eder. Formunuz ne kadar görev odaklıysa, kullanıcıların formu doldurma oranı da o kadar artacaktır.

“Gönder” butonu içeren bir form, kullanıcıda formun spesifik bir görev için tasarlanmadığı hissini oluşturur. Ek olarak sitenizin pek de kulanıcı dostu olmadığı etkisini bırakırsınız çünkü çok da alışıldık olmayan teknik bir dil kullanmakta olduğunuzu görürler. Eğer kullanıcılarınız bir form doldururken bu tip duygulara kapılıyorsa, bu işlem sürecinde bir kaç kullanıcı kaybedeceğinizden şüphe duymamalısınız.

Form butonunuz kullanıcının gerçekleştirmeye çalıştığı görevi tam olarak açıklamalıdır. Örneğin, eğer hesap almak üzere üyelik oluşturuyorlarsa, bir “Hesabı Oluştur” butonu, kullanıcıya bu butona tıkladığı zaman hesabının oluşturulacağı mesajını verecektir. Basit ve görev odaklıdır. Eğer buton “Gönder” butonu olsaydı, kimi kullanıcılarda tıkladıktan sonra ne olacağı konusunda şüpheler uyanabilirdi. Bu, tasarımcıların çok kolay bir şekilde önüne geçebilecekleri ve kullanıcının zihninde oluşabilecek belirsizliği rahatça engelleyebilecekleri bir süreçtir.

“Gönder” butonları eskisi kadar yaygın olmasa da, halen çeşitli formlarda karşımıza çıkıyor. İşin iyi tarafı, bu hatayı düzeltmenin oldukça basit oluşu. İlk bakışta çok da önemli bir mevzuymuş gibi görünmeyebilir, ama formlarınızı daha çok insanın doldurmaya başladığını gördüğünüzde, net ve görev odaklı bir aksiyon butonunun en iyi seçim olduğunu siz de göreceksiniz.

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Form Tasarımında En Çok Sorulan Sorular

mustafadalci — Fri, 04 Feb 2011 09:00:34 +0000

Bir web formunu nasıl tasarlayacağını tam olarak bilebilmek, gerçek bir mücadeledir. Formlar kullanıcının başladığı yolculukta çok önemli bir basamaktır. Formlarınızı etraflıca düşünerek ve özenle hazırlamadıysanız, onları bu yolculuklarından kolayca vazgeçirebilirsiniz.

Luke Wroblewski, form tasarlama konusunda dünyadaki sayılı uzmanlardan biri. Kendisinin “Form Tasarımında En Çok Sorulan Sorular” başlıklı röportajını aşağıda bulabilirsiniz;

Alışveriş Siteleri Üyelik Formlarında Etkileşim Tasarımı: Idefix, Hepsiburada, Gittigidiyor Örneği

mustafadalci — Tue, 18 Jan 2011 12:55:26 +0000

Hacettepe Üniversitesi, Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü’nde araştırma görevlisi olan Zehra Taşkın‘ın “Alışveriş Siteleri Üyelik Formlarında Etkileşim Tasarımı: Idefix, Hepsiburada, Gittigidiyor Örneği” başlıklı bildirisi;

Alışveriş Siteleri Üyelik Formlarında Etkileşim Tasarımı: Idefix, Hepsiburada, Gittigidiyor Örneği

Alışveriş Formunuzu Nasıl Daha Az Sinir Bozucu Hale Getirirsiniz?

mustafadalci — Thu, 13 Jan 2011 12:29:19 +0000

Oatmeal‘da yer alan infografikler, alışveriş formlarında nelerin kullanıcıları rahatsız ettiğini ve sinirlendirdiğini, kullanıcı dostu alışveriş sistemlerinde hangi hataların kullanıcı deneyimini kötü yönde etkilediğini esprili bir dille açıklıyor.

Hata mesajlarının görünürlüğü, zorunlu alanlar, captcha kullanımı, açılır menüler gibi pek çok konuda kullanıcıların verdikleri tepkileri ölçümlemek adına oldukça faydalı bir kaynak;

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Expedia – Fazladan Bir Giriş Alanı Nasıl 12 Milyon$’a Mal Olur?

mustafadalci — Mon, 13 Dec 2010 12:10:22 +0000

Online seyahat şirketi Expedia, data analizinin milyon dolarları kurataracak kadar önemli getirileri olduğunu geçtiğimiz günlerde keşfetti. Şirketin analiz ve optimizasyon müdürü Joe Megibow, SAS analizi yardımıyla yaptıkları ufak bir değişikliğin, bir gecede satışları nasıl patlattığını Las Vegas’taki “SAS Premier Business Leadership Series” konferansında anlattı.

Expedia analistleri çok sayıda kullanıcının “Şimdi Satın Al” butonuna tıkladıktan sonra işlemlerini tamamlamadan siteden ayrıldıklarını görünce, arayüzde bir takım değişikliklere gitmeye karar verdiler. Megibow durumu şöyle anlatıyor ” Sitede doğru şehri ve oteli bulan, bütün fatura ve seyahat bilgilerini girip “Şimdi Satın Al” butonuna tıklayan kullanıcılardan söz ediyoruz”.

Analistler bu başarısız işlemler arasındaki ortak noktayı bulmak için bilgileri incelemeye ve ilişkilendirmeye çalıştılar. Sonuçta ortaya çıkan cevap oldukça basitti; “Sitede “İsim” alanının hemen altında isteğe bağlı olarak doldurulan bir “Şirket” alanı vardı” diyor Megibow. “Bu bazı kullanıcıların kafasını karıştırmış ve “Şirket” alanına bankalarının ismini yazmışlar”. Kullanıcılar bankalarının adını girdikten sonra da, ev adreslerini girmeleri gereken alana bankalarının adresini yazmışlar. “Kredi kartının adres doğrulama adımına gelince, hata oluşuyordu çünkü adres kart sahibinin adresi değildi” diye devam ediyor Megibow.

“Bunun farkına vardıktan sonra “Şirket” alanını sildik ve bir gecede değişmeye başlayan sonuçlar, yılda 12 milyon$’lık bir kar ortaya çıkardı, sadece bir alanı silerek. Kullanıcı analizi kullanarak ve müşterilerimize dikkat ederek, bunun gibi 50-60 sorun daha bulduk.”

Megibow’a göre söz konusu gerçekten kullanışlı veriler olduğunda, analistler, geliştiricilere yeni servisler ortaya çıkarmada yardım etmeye hazır olmalılar ve iş süreçlerini değiştirmeliler.

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Üyelik Formlarına Alternatifler

mustafadalci — Mon, 01 Nov 2010 12:03:46 +0000

Luke Wroblewski “Sign Up Forms Must Die (Üyelik Formları Ölmeli)” sunumunda üyelik formuna üç alternatif sunuyor:

1. Web Servisleri

Kullanıcılarınıza üyelik formu doldurtmak yerine Facebook, Google veya Openid ile giriş yaptırtabilirsiniz.

Web servisi kullanarak;

Hesap oluşturmayı oldukça kolaylaştırır;
Kullanıcıların daha önce yaptıklarını tekrar yapmamalarını sağlar;
Kullanıcılarınıza anında hazır bir deneyim sağlarsınız.

2. İletişim Araçları

Kullanıcılarınızın sürekli kullandıkları SMS veya E-posta gibi iletişim araçlarını kullanabilirsiniz. Dünyada günde 247 milyar e-posta, 4.1 milyar SMS ve 46.5 milyar anlık mesajlaşma iletisi gönderildiğini unutmayın.

Postereus’un sadece e-posta atarak üye olmanızı sağlayan sistemi %700′lük yıllık büyüme istatistiğinin önemli nedenlerinden biri.

3.Kademeli Geçiş

Kademeli geçiş yöntemi ile kullanıcılar üyelik formuna gerek kalmadan sitenin fonksiyonlarını kullandıktan sonra işlemi tamamlamak veya yaptıklarını kayıt etmek amaçlı bilgilerini giriyor.

Aile ağacını oluşturmaya yarayan Geni sistemin nasıl kullanılacağını daha üyelik formunda kullanıcıya anlatıyor.

Twitter’ın yeni üyelik formu kullanıcılara üyelik sonrası Twitter’ın nasıl kullanılabileceğini gösteren örnekler ile üyelik formu doldurma oranını %29 arttırdı.

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Formlarda Gereğinden Fazla Bilgi İstemenin Zararları

mustafadalci — Thu, 11 Mar 2010 18:15:46 +0000

Steve Krug, Don’t Make Me Think kitabında formlarda kullanıcılardan gereğinden fazla bilgi istemenin zararlarından bahsediyor. Krug’a göre uzun ve fazla bilgi isteyen formların en büyük zararları şu şekilde:

Doğru sonuçları alma olasığı azalır

Kullanıcıların forma doğru bilgi girme oranları onlardan aldığınız bilgi miktarı ile ters orantılıdır. Kullanıcılar kendilerince gerekli olmadığını düşündükleri bilgiyi vermezler, vermek zorunda kalırlarsa da yanlış doldururlar.

Form tamamlanma oranı azalır

Formlarda alan sayısı arttıkça form tamamlama oranı azalmaktadır. (Formların Doldurulma Oranını Arttırmak İçin 3 Kural)

Kötü görünmenizi sağlar

Kullanıcılar telefonlarına ve e-posta adreslerine gelen spam mesajlardan oldukça sıkılmış durumdalar. Gereği yokken onlardan cep telefonu bilgisini istemeniz kullanıcının gözünde sizi potansiyel bir spamci yapacaktır.

Krug formlar konusunda şu önerilerde bulunuyor:

İşlemi tamamlamak için o bilgiye ihtiyacın olduğunun gerekçelerini açıkla.
Opsiyonel bilgileri dahi sorma. Uzun formların görüntüsü bile kullanıcıyı sıkıntıya sokabilir.
Kullanıcıya formu tamamladığında ne elde edeceğini göster.

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Kahve Butonu Vakası

mustafadalci — Thu, 04 Mar 2010 17:31:27 +0000

“Monsters vs Aliens” filminden bir sahne ile formlarda bulunan birinci ve ikinci aksiyon butonları tasarımına dair ipuçları elde edebiliriz. Form Butonları Göz İzleme Sonuçları yazısında bahsettiğimiz gibi Submit (Kaydet), Cancel (İptal) butonlarının arasında tasarımsal farklılığın olması (ve Cancel seçeneğinin daha az dikkat çekici olması) kullanıcılar açısından daha yararlı olmakla birlikte yanlışlıkla basılacak bir İptal tuşunun olasılığını da azaltmakta.

Bu sayede kahve içmek isterken nükleer füze’yi aktif hale getirmiyoruz

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Formların Doldurulma Oranını Arttırmak İçin 3 Kural

mustafadalci — Thu, 25 Feb 2010 22:55:29 +0000

Forms that Work kitabında Caroline Jarrett ve Gerry Gaffney, kullanıcıların formları doldurma oranlarını arttırmak için 3 kuraldan bahsetmekte. Yazarlar bu 3 kuralı, 2000 yılında Dillman tarafından ortaya atılmış Social Exchange Theory’den yola çıkarak oluşturduklarını belirtiyorlar.

1. Güven Sağlayın
Kullanıcıların formu doldururken bilgilerinin başkalarıyla paylaşılmayacağına dair bir güven içersinde olması form doldurma oranları ile formu doğru doldurma oranlarını etkiliyor. Eğer kullanıcılar size güvenmiyorsa genelde yalan söylemekteler.

2. Yükü (Duygusal ve Bilişsel) Azaltın
Kullanıcıların kolayca anlayıp yanlış cevap vermedikleri, yanlış yaptıklarında daha önce doldurduğu alanların uçmadığı ve kullanıcılara kendilerini kötü hissettirmeyecek formların doldurulma oranların daha yüksek olmakta.

3. Faydayı Artırın
Kullanıcıların hemen ödüllendirildiği formlar da daha fazla doldurulma oranına sahipler. Ödüller kullanıcıya hemen servis sağlamaktan, kullanıcıya formu istediği zaman göstermeye varabiliyor.

1992 yılında yapılan bir araştırmaya göre de vaat edilen büyük sayılabilecek mükafat yerine küçük ama hemen verilen mükafat daha anlamlı olabiliyor. Araştırmada bazı kullanıcılar boş form ile 1$ gönderilirken diğerlerine de ‘boş formu doldurursanız size 50$ göndereceğiz’ deniliyor. Çalışma sonrasında 1$ gönderilen seçenekte form doldurma oranının daha yüksek olduğu ortaya çıkıyor.