Daily Telegraph gazetesi İnternet’le ilgili sinir bozan 50 şeyi listelemiş. Sosyal gurulardan, internetin kablosuz ağlarla yatağa kadar girmesine, PDF’lerden e-posta imzalarına kadar bir çok şeyin yer aldığı bu listede kullanılabilirlikle alakalı maddeler,sıraları ve maddeyle ilgili gazetenin açıklaması şu şekilde:

4- CAPTCHA

Sadece internet kullanıcıların insan olup olmadığını soruyor. Robotları engellemek amacıyla kullanılan bu yöntem robotların gelişmesi sebebiyle daha karmaşık yazılarla karşımıza çıkıyor. Her gün yaklaşık 150.000 saat CAPTCHA’lar yüzünden harcanmakta.

8- Pop-up Reklam

Siteler para kazanmak zorunda ve statik reklamlar yeterli derecede para kazandırmıyor. Bu gerçek yine de -özellikle kapat linki gizlenmiş- popup’ları daha az sinir bozuzu yapmıyor.

25- Frame barlar

Frame barlar Digg ve benzeri sosyal imleme sitelerinin dış siteleri gösterirken kullanıcıyı kendi sitesinde tutmak istemesinden kaynaklanmakta. Kullanıcıya çok az yararı olan çirkin ve biçimsiz bir yöntem.

31- Tarayıcının Geri ve İleri özelliklerini desteklemeyen siteler

Kullanıcılar tarayıcıda bulunan bu iki butonu kullanmaya o kadar alıştılar ki onlarsız siteyi kullanmak oldukça zor.

32- Bulması zor ‘Siteye giriş yap’ butonları

Web siteleri yeni üye kazanma konusunda çok odaklandıklarından varolan kullanıcıların giriş yapacakları linki oldukça küçük fontlarla yazmaktalar.

34- Formlarda zorunlu alanlar

Şirketler kullanıcılardan daha fazla bilgi almaya çalıştıkça, kullanıcıların şirkete para verme isteği azalıyor.

39- Kullanması zor websiteleri

Kullanıcılar siteleri deneyim yaşamak amacıyla değil, bilgi alma amacıyla kullanırlar. Yavaş yüklenen Flash grafikler, anlaşılamayan navigasyon onları kızdıracaktır.

46- Şifre farklılıkları

Bir site 8 karakter olsun diğeri rakamlar ve harflar olsun derken, üçüncüsü bu şifre çok zayıf diyor. Kullanıcılar hangi siteye hangi şifreyle giriş yapacakları konusunda oldukça sıkılmış durumda.

47- Otomatik başlayan videolar

Sitede kullanıcının isteği dışında başlayan her ses kullanıcıları oldukça rahatsız etmekte.

Ayrıca listede 26′ıncı sırada bulunan kendini ‘Dünyanın en sinir bozucu websitesi’ olarak adlandıran siteye (ESC tuşu ile çıkabiliyorsunuz siteden) de bakmanızı tavsiye ediyoruz. Listede 50′inci sırada bulunan Britney Spears fanı da izlenmeye değer.

Uxbooth.com’da yayınlanmış kullanılabilirlik kontrol listesinin Türkçeye çevrilmiş halini aşağıda bulabilirsiniz (Dökümanın PDF versiyonu).Listedeki maddelerin hepsinin bir sitede olması o sitenin kullanılabilir olduğu anlamına gelmiyor .Aşağıdaki listeyi kullanılabilirlik testi öncesinde yapılması gerekenler listesi olarak değerlendirilmeliyiz.

Sitenizin kullanılabilirlik testinden düzgün sonuçlar alabilmesi için aşağıdaki 25 puanlık listeden en azından 20 puan alması gerekiyor. Bir madde tam uyuyorsa 1, yarım yamalak uyuyorsa da yarım puan vererek sizde bu formu doldurabilirsiniz.

kullanilabilirlik_kontrol_listesi

Bu tarz listeler ve yönergeler (guidelines) kullanılabilirlik alanında sık sık karşımıza çıkıyor. Jakob Nielsen’in 50 ünlü websitenin anasayfasını değerlendirdiği “Homepage Useability: 50 Websites Deconstructed” kitabında da 113 maddelik (Önemlli 10 madde) yönerge buluyoruz. Nielsen’in tavsiyesi bir anasayfanın 113 üzerinden en azından 80 alması gerektiği şeklide.

Sayfalarımızın ne kadar kullanılabilir olduğunu kullanıcı deneyimi yaşamadan belirlemek oldukça zor. Bu zorluğun üstesinden gelmek amacıyla kullanıcı ile test etmeden önce sayfanın genel kullanılabilirliğini ölçmek amaçlı kontrol listeleri oluşturulmakta.

Aşağıdaki kontrol listesi de aynı amaçla yapılmış olmakla birlikte göz önünde bulundurulacak bir noktayı belirtmekte fayda var.Bir site buradaki bütün maddelere uysa dahi hedef kitlesine doğru hitap edemediği için kullanışsız olabiliyor.

Aşağıdaki listenin pdf halini de indirip kendi sitenize puanlar vererek genel bir kullanılabirlik ölçümü yapabilirsiniz.

Navigasyon

Sitede şu an nerede bulunduğunuz çok açık.

Anasayfa’ya dönüş linkleri belirli.

Sitenin önemli bölümlerine anasayfadan ulaşım var.

Site haritası oluşturulmuş. (Geniş veya karmaşık siteler ise)

Kullanımı kolay bir arama bölümü mevcut.

Kullanıcı

Kullanıcılar istedikleri her işlemi iptal edebiliyorlar.

Her sayfada çıkış noktası çok belirli.

Sayfa boyutu 50kb’dan az.

Bütün tarayıcılar destekleniyor.

Sayfanın dili

Sayfanın dili basit

Birbiriyle alakalı içerik aynı menüde veya sayfada bulunuyor.

Önemli içerik daha ön planda.

Bağlantılar belirli – metnin içinde kaybolmuyor.

Terimler açıklanmış

Yardım dökümanları

Yardım dökümanları kolayca ulaşılabilecek bir yerde.

Sistem ve Geri bildirim

Kullanıcılar e-posta veya form ile geri bildirim iletebilirler.

Her sayfa en son güncellenme tarihini içeriyor.

Erişebilirlik

HTML kodlaması W3C geçerlilik testinden onay alıyor.

Her resimin alt etiketi ile açıklaması mevcut.

PDF dökümanlarının web versiyonları mevcut.

Linkler anlamlı – buraya tıklayın gibi ifadeler içermiyor-

Sayfa organizasyonu düzenli.

Script,Applet ve Plug-in’lerin alternatif içerikleri eklenmiş.

Frame içeren sayfalar da NOFRAMES alternatifi de mevcut.

Tutarlılık

Sayfada bir obje hep aynı ifadelerle anlatılıyor.

Linkler gidecekleri sayfaların başlıkları ile tutarlı.

Tarayıcı başlığı ile sayfa içeriği tutarlı.

Hata Mesajları

Hata mesajları görünür şekilde mevcut

Hata mesajlarının basit bir dili var.

Hata mesajlarından çıkış açık bir şekilde belirtilmiş.

Hata mesajları daha fazla yardım için gerekli iletişim bilgisi içeriyor.

Görsel ve Yapısal Açıklık

Site kullanıcını bakış açısıyla tasarlanmış

Site tasarımı ve hiyerarşisi belirli

Gereksiz animasyon kullanılmamış

Gereksiz bannerlar kullanılmamış

Ziyaret edilen bağlantılar linklerden farklı görünümde

Formlar

Formlarda zorunlu alanlar belirtilmiş

Formlarda yardım bölümü mevcut

Formlarda gereğinden fazla bilgi istenmemiş

Formlar hatalı doldurulduğunda ilk doldurulan bilgiler kaybolmuyor

Form hata mesajları olduça açık

Kaynak:http://web.mit.edu/is/usability/usability-guidelines.html