Göz İzleme İle 3 Boyut ve 2 Boyut Farkı

Finlandiyalı (Nokia Research Centre’da çalışan) ve Japon araştırmacılar, Avatar’dan etkilenip videoların 3 boyutlu olması ile 2 boyutlu olması arasındaki farkı göz izleme çalışması ile ortaya koymaya çalışmışlar. Çalışma sonucunda;
2 boyutlu filmlerde kullanıcılar tamamen oyunculara odaklanırken 3 boyutlu fimlerde ise odaklanma daha dağınık olmakta. Kullanıcılar oyuncuların etrafında bulunan eşyalara da odaklanmaktalar.
Aşağıda çalışmadan örnek bir sıcaklık haritası bulabilirsiniz. Sol tarafta bulunan video 3 boyutlu iken sağ taraftaki 2 boyutlu.

Sayfanın Kullanıcıya İlk Görünen Bölümü: Above The Fold
Gazetelerin raflarda dururken görünün üst tarafı için ‘Above the Fold’ terimi kullanılıyor. (Fold kıvırmak anlamına gelen bir fiil aynı zamanda) Bu alanın gazete satışlarında çok önemli bir rol oynadığını söyleyebiliriz.
Web siteleri içinse ‘Above the Fold’, kullanıcı sayfaya girdiğinde tarayıcısında kaydırma yapmadan gördüğü alana deniliyor. Farklı tarayıcılarda, farklı ekran çözünürlükleri bu alanın kullanıcıdan kullanıcıya değişmesinde rol oynamakta. Gazetelerle benzer şekilde websitesileri için de bu alan çok önemli konumda. ‘Web sitesi kullanıcının karşısına çıktığı anda yaklaşık 5 saniyede derdini anlatabilmelidir’ düşüncesi fold’u web siteleri için çok daha önemli bir konuma getiriyor.
‘Above the Fold’ ve kaydırma çubuğu hakkında bugüne kadar yapılan araştırmalarda çıkan sonuçların oldukça farklı olduğunu görüyoruz.
Jacob Nielsen, Prioritizing Web Usability kitabında yaptığı kullanılabilirlik testlerinde kullanıcıların sadece %23′ünün kaydırma çubuğunu kullandıklarını, %77′sinin ise gördükleri alan ile yetindiklerini anlatıyor.
Web istatistik ve analiz servisi Clicktale ise 80.000 sayfa görüntülenmesi üzerinden yaptığı araştırma sonucunda sayfaların %91′inde kaydırma çubuğu (scroll bar) bulunduğunu ve bu sayfaların %76′sında kullanıcıların bu çubuğu kullandıklarını belirtiyor.
Yakın zamanda Cxpartners blogunda yaklaşık 6 yıldır toplamda 800 kullanıcı ile yaptığı kullanılabilirlik testlerinde kullanıcıların büyük bölümünün kaydırma çubuğu kullanıp fold’un altına kalan bölüme de eriştiklerini anlatıyor.

CXpartners ayrıca kullanıcıların fold’un altına inmesini fold’un üstünde bütün içeriğin sıkıştırılmış şekilde olmamasına bağlıyor. Örnek olarak Bristol Airport’un web sayfasının A/B testinde fold’un üstünde daha az içerik olduğunda fold’un altına daha fazla odaklanma olduğunu aşağıdaki sıcaklık haritasından görebiliyoruz.

Cxpartners çalışmalar sonrasında fold ile alakalı üç öneride bulunuyor:
1. Az çoktur – sayfada her şeyi fold’un yukarısına koymayın. Beyaz alanların ve resimlerin güzel kullanımı kullanıcıda keşfetme merakı yaratacaktır.
2. Sade yatay çizgiler kullanın- Bu tarz yatay çizgiler kullanıcıları sayfayı aşağıya kaydırmaya yöneltiyor. Tabi bu sayfayı anlamsız yatay çizgilerle doldurmak anlamına gelmiyor.
3. Sayfa içi kaydırma çubuğundan kaçının Tarayıcının kaydırma çubuğu sayfanın içerik uzunluğu hakkında net bir bilgi verirken İframe veya başka bölümlerde sayfa içinde de kaydırma çubuğu kullanmak alttaki içeriğin görünmemesine yol açabilir.
Çalışmalardaki sonuçlar bu şekildeyken ve hala fold konusu kullanılabilirlik alanında bir mit (myth) iken, Google Labs’da pişmekte olan Browse Size adlı ürün web sitesinde hangi alanların kullanıcılar için ‘Above the Fold’ olduğunu belirlemeye yaramakta.
Browser Size, Google kullanıcılarının ekran çözünürlük istatistiklerinden yola çıkarak bir sayfanın hangi bölümlerinin ne oranda fold alanının üstünde yer aldığını gösteriyor. Örnek olarak aşağıda Userspots için çıkan sonucu görebiliriz.

Browser Size kaydırma çubuğuyla alakalı bir sonuç vermezken aynı zamanda tarayıcıların yukarı kısmında kalan bölümleri de hesaba katmıyor.
Clickmap
Clickmap bağlantılardan yola çıkarak bağlantılar için sıcaklık haritaları oluşturan servistir. Sayfalarda bağlantıların dikkat çektiğini düşünen kişiler tarafından da bu sistem, kullanıcıların baktığı yerlerin analizi konusunda kullanılmaktadır.

Feng-GUI
Feng Gui arayüz bölümlerinin renk, büyüklük ve kontrast gibi özelliklerine göre kişilerin nerelere odaklanacaklarını tahmin etmeye çalışan bir sistemdir.
Sisteme bir resim yükleyerek aşağıdaki gibi sonuç alabilirsiniz.
