Jakob Nielsen 1999 yılında yayınladığı ‘1999 Yılında En Fazla Yapılan Web Tasarım Hataları‘ yazısında geri butonunun web sayfalarında ve tarayıcılarda linklerden sonra en fazla kullanılan navigasyon aracı olduğunu belirtmişti.

Sunduğumuz kullanılabilirlik eğitimlerinde bu istatistikten bahsederken 1999 yılından bu yana bu konuda bir değişim yaşanıp yaşanmadığı soru olarak karşımıza geldi. Mozilla’nın yeni tasarım sürecinde kullanıcıların tarayıcı kullanımı üzerinde yaptığı bir çalışma biz Jakob Nielsen’in verisinin hala geçerli olduğunu gösteriyor.

Çalışmaya katılan 9,667 kişinin kullanım verilerine göre ‘Geri butonu’ hala kullanıcılar tarafından sıkça kullanılıyor. Hatta sıcaklık haritasına göre adres yazdığımız yerden sonra tarayıcıda en fazla kullanılan ikinci alan olarak ön plana çıkıyor. Görselde kullanım sıcaklık haritasını bulabilirsiniz:

Resmin Büyük Hali

Kullanım oranları da şu şekilde:

1999 yılından bu yana tarayıcılarda bir önceki sayfaya gitmemizi sağlayan geri butonunun hala yüksek oranlarda kullanıldığını görebiliyoruz. Bu sonuçlar geri butonunu kullanılamaz hale getirmememiz gerektiğini gösteriyor. Özellikle Javascript kullandığımız sayfalarda kullanıcıların geri butonuna bastıklarında bir önceki sayfaya veya işleme dönebilmelerini sağlamamız gerekiyor.

Firefox tasarımcısı Alex Faaborg, ZURBsoapbox etkinliğinde Firefox tasarım sürecini anlatmış.

Faaborg’un yaptığı sunuma göre Firefox’ta birbirinden ayrı iki  tasarım yaklaşımı bulunuyor. Bu yaklaşımların ilki Microsoft’unkine benzer şekilde kullanıcı araştırmalarına odaklanıp kullanıcıların ne istediklerini ve neye ihtiyaçlarının olduklarını araştırmak. Bu araştırma yönteminin dezavantajı kullanıcıların size yanlış bilgi verebilme olasılıkları.

Diğer yaklaşım ise Apple’ınkine benzer şekilde kullanıcıların neye ihtiyaçları olduğunu kestirmeye çalışmak için biz vizyon geliştirmek. Bu yöntem çok başarılı şekilde sonuçlanabileceği gibi büyük başarısızlıklara da yol açabiliyor. Bu yaklaşımda tasarımcılara büyük iş düşüyor.

Bu iki tasarım yaklaşımının yanında Firefox açık kaynak kodlu bir program olduğu için kullanıcılardan ve yazılıma destek veren kişilerden gelen tasarım fikirlerinin çokluğu ve farklılıkları ön plana çıkıyor.  Tasarım sürecine katılımın sürmesi sağlamak için neredeyse her fikir değerlendiriliyor.