Kullanılabilirlik Testleri Hakkında 5 Hatalı Varsayım

Anbswerlab çalışanı Claudia Haase şirket blogunda kullanılabilirlik testleri hakkında en fazla karşılaştığı ama yanlış olduğu düşündüğü varsayımları paylaşmış. Bu varsayımlar, açıklamaları şu şekilde:

1- Sitenin erişim istatistikleri bilmemiz gereken tüm bilgiyi bize kullanılabilirlik açısından sağlar, 6 katılımcı kullanılarak yapılan testler yeterli sonuç vermez.

Neden Yanlış? (Claudia Haase): Evet erişim istatistiklerini bilmemiz kaç kişinin parlak, büyük bir butona tıkladığını bize söyler, ancak nedenini bize veremez. Bundan kullanıcının linke neden tıkladığını öğrenemeyiz. Örneğin bir kullanıcı bir arama yapıp sonuçlarını daraltacağını düşünerek bir sponsor bağlantıya tıklayabilir. Bu durumda istediği yere yönlendirilmiş olmayacaktır. Bizi erişim istatistiklerinden ziyade neden eriştiği de ilgilendirir.

2- Herkes kullanılabilirlik testi düzenleyebilir.

Neden Yanlış?:(CH) Herkes kullanılabilirlik testi düzenleyermez, çünkü moderatörler deneme sürümü, bilgi akışı, sözsüz işaretleri okuma ve onları yorumlama, uygun insanları teste alma ve onları gözlemleme yeteneğine sahip olma, müşterilerin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik bulguları rapor etme gibi konular üzerine eğitim alırlar. Bu işi yapacak tarafsızlığa ve hassasiyete bu işin eğitimini almış moderatörler sahiptir.

Neden Doğru?: (Steve Krug)

Kullanışlı Web Siteleri Yaratma! kitabının yazarı Steve Krug bu düşüncenin tam tersine dinlemeseni ve soru sormasını bilen herkesin kullanılabilirlik moderasyonunu gerçekleştirebileceğini belirtmektedir.

3- Test için tamamıyla çalışan bir prototip gereklidir.

Neden Yanlış? (CH): Test için tamamıyla çalışan bir arayüz gerekli değildir. Tam tersine arayüzün kağıt üzerine çizilmiş  bir haliyle bile test yapmak pekala mümkündür. Bunun yanısıra yeni fikirleri test etmek etmemekten herzaman daha güvenilir dönüşler sağlayacağından daha az masraflı ve daha sağlamdır.

4-Veriler gerçek olmayan lab ortamında toplandığından sonuçlar güvenilir değildir.

Neden Yanlış? (CH): Elbette ki lab ortamıyla gelişi güzel bir ortamda farklı davranışlar görülebilir. Fakat bu doğal davranışlar gözlenemez ve gözlendiğinde gerçek hayata aktarılamaz anlamına gelmez. Detaylı bir araştırmaya fırsat verip birçok dönüş sağladığı gibi birçok faydası vardır. Bunlar: 1-Katılımcıların başlangıçtaki tepkileri gözlemlenebilir. 2- Dönüşlerden yani söylenenlerden yola çıkarak daha kapsamlı araştırmalar yapılabilir. 3-Ürüne verilen dönüşleri tepkileri ilk elden inceleme fırsatı doğar. 4- Hassas uyaranları test etme fırsatı verir.

Neden Yanlış?: (Userspots): Lab ortamında yapılan testlerde kullanıcıların doğal hareketlerini sergilemeyeceği  düşüncesiyle bizde çok fazla karşılaşmaktayız. Kullanıcının bulunduğu mekanda yapılacak testlerle, lab ortamında yapılan testlerin gerilla test yöntemi ile birleştirmek daha uygun bir yöntem olacaktır.

5- Kullanılabilirlik testleri çok uzun sürer.

Neden Yanlış?: (CH) Kullanılabilirlik üzerine bir test toplamda en fazla 4 haftada tamamlanabilmektedir. Bu sürenin kısalması da birçok kritere bağlıdır. Kullanıcının yeterli olup olmamasına, ürüne yapılacak toplam test gününe, seyahatle geçecek zaman gibi etkenlere göre bu süre kısalabilir. Bazı müşteriler farklı ürünlerin farklı ortamlarda daha kapsamlı olarak kullanılabilirlik açısından test edilmesini isterken, müşteri talebine göre süre değişebilir.

Neden Yanlış?: (U): Genellikle tasarım bittikten sonra son bir kontrol olması açısından yapılan kullanılabilirlik testleri yerine tasarım süreci ile paralel işleyen testler uzun sürmemiş olacaktır.

Kaynak: http://answerlab.com/blog/2009/09/10/debunking-some-usability-misnomers/