Blog

UX Optimizasyon

UX Optimizasyon Nedir ve Neden Gereklidir?

Yepyeni bir tasarımla yeni websitenizi hazırladınız ve saat 12.01’de yayına alacaksınız. Peki, milyonlarca veya yüzlerce kullanıcınız muhteşem! bir şekilde UX ve UI’ını tasarladığınız bu site için hazır mı ya da Web ve Mobil Uygulamalarda UX Optimizasyon yaptınız mı?

ux optimizasyon

ux optimizasyon

(daha&helliip;)

DEVAMINI OKU

İyilik İçin Tasarladık

22 Mart’ta Şehirçocuğu ile birlikte gerçekleşen İyilik için Tasarım etkinliği, İstanbul çıkış noktasıyla şehirde bizi en çok rahatsız eden problemler üzerinde konuştuğumuz ve çözümü için fikir ürettiğimiz keyifli bir cumartesi çalışmasıydı. Mentörlerimiz Nur, Merve ve Elif’in bizim için hazırladığı süreçte sorunlarımızın ne kadar benzediğini farkettik.

Şehirde yaşarken ulaşım problemlerinden insanların birbirine olan saygı ve tahammülünü yitirmesine; sokaklardaki çöplerden mahallelerimizin ve parklarımızın çocuklar düşünülmeden gelişmesine bir çok konuda fikir alışverişi yaparak 3 başlık belirledik. Mahalle, trafik ve sosyalleşme alanları olarak belirlediğimiz başlıklar altında gruplaşarak da nasıl çözüm üretebileceğimizi tartiştık. Benim dahil olduğum mahalle grubunda mahalledeki insanları haberdar edecek online offline süreçler ile mahalle dışındakilere mahalleyi anlatacak, mahalleler arası iletişimi arttırmayı hedefleyen fikirler ortaya çıkardık. Keyifli bir cumartesi etkinliği için İyilik için Tasarım’a teşekkür ediyoruz.

DEVAMINI OKU

Mobil Bankacılıkta Kullanılabilirlik

TBB raporuna göre 2013 sonu itibarıyla ayda en az 1 kez bir bankanın Mobil şubesine giriş yapmış kullanıcı sayısı 5 milyonu aşmış durumda, Türkiye’de akıllı telefon kullanım penetrasyonun %63, tablet kullanımının da %51 olduğunu ve kişi başına 5,4 adet mobil cihaz düştüğünü de göz önüne alırsak bankaların Mobil Şubeler için daha hızlı aksiyon alması ve müşteri ihtiyaçlarını daha iyi anlaması gerektiği ortaya çıkıyor.

Mevcut Durum/Sıkıntılar

Mobil Kullanım

Mobil uygulamalarda kullanıcıların öncelikli beklentisi işlem süresinin kısalması,  yapılan araştırmalar banka müşterilerinin mobil şubeleri ağırlıklı olarak anlık para transferleri için kullandığını göstermekte bu da uygulamalardaki işlem adımlarının kısa ve anlaşılır olma ihtiyacını arttırıyor. Örneğin bazı işlem adımlarında  tasarımda yer olmadığında ikonik yapıya geçilerek kullanıcının daha hızlı aksiyon alması sağlanmaya çalışılırken, kullanıcıların bu yapıya alışkın olmaması sebebiyle, işlem iptal edilerek yeniden başlanabiliyor. Keza ekranlar arasındaki menülerin yerleşiminin tutarlı olmaması durumunda mobil şube uygulamasının öğrenebilirlik düzeyi düşüyor.

Hata Mesajları ve Aksiyonlar

İnternet şubelerinde de sıkça karşılaştığımız hata mesajlarının anlaşılır olmaması mobil şubelerde de karşımıza çıkıyor. Aksiyon ile aksiyona yönlendirme cümleleri arasındaki tutarsızlık kullanıcıları hatalı seçimlere yönlendirerek mutsuzluk yaratabiliyor.

Mobile Uygun Olmayan Tasarım

Mobil Şubelerin yanı sıra kullanıcılar bankaların websitelerine faiz oranları, en yakın şube/ATM bilgisi, ürün ve kampanya detayı gibi bilgileri almak amacıyla mobil tarayıcılar üzerinden erişebiliyorlar. Ancak halen ülkemizde ING Bank dışında banka web siteleri responsive tasarıma sahip olmadığından farklı cihazlardan bilgiye erişim de zor olmaktadır. Mobil site için ayrıca bir tasarım yapılmaması durumunda kullanıcılar akıllı telefonların tarayıcıları ile masaüstü için hazırlanan web sayfalarına girmeye çalışmakta ve acil bilgiye ulaşmaya çalışırken zorlanmaktadır.

Telefon Kullanım Alışkanlıklarına Uygun Olmayan Uygulamalar

Hepimizin bildiği gibi android ve iphone kullanıcılarının alışkanlıkları da cihaz özelliklerinden kaynaklı olarak farklı, ancak genelde iphone ilk olarak tasarlanıyor, androide özel tasarım yapılmayıp iphone tasarımları görsel olarak androide uydurulmaya çalışılıyor ancak cihaz üzerinde “geri” aksiyonunu yapabilen bir kullanıcı kullandığı mobil şube içinde bu cihaz özelliğinin aktif olmaması durumunda zorlanabiliyor.

Çözüm Önerileri

Basitlik

Sadece ne kadar param var diye bakmak isteyen kullanıcılar bile birden fazla tap yapmak zorundalar. Kullanıcıya sık yaptığı işlemleri ve hesap özetini sunan veya bu işlemlere hızlıca ulaşımı sağlayan uygulamalar olmalı. Bu şekilde tasarlanan uygulamalarda yapılan kullanılabilirlik testleri sonrasında kullanıcıların tatmininin daha yüksek olduğu gözlemlenebiliyor.

Responsive Tasarım

Çoklu ekran kullanımının arttığını göz önüne alarak her arayüz için farklı tasarımlar yapmak yerine tek bir tasarım çözümü ile kullanıcıların bankaya ulaştığı her platformda aynı şekilde aynı bilgilere ulaşması sağlanabilir.

Cihaz Deneyimine Uygun Uygulamalar

Android cihazlardaki geri ve menü seçenekleri kullanıcıların alışık olduğu adımlar,buradan yapılabilecek aksiyonların uygulama içinde kurgulanması yerine bu seçeneklerin kullanılması android kullanıcı deneyime daha uygun uygulamalara sahip olması sağlanabilir. Aynı şekilde IOS’daki güncellemeler ile kullanıcıların artık hayatından çıkan menü yerleşimi ya da mobil jestlerdeki değişikliklerin de uygulamalara yansıtılması da önem kazanıyor örneğin iOS 7 güncellemesiyle hayatımızdan çıkan sol menünün uygulamarda yer almaya devam etmesi, temel jest olan bir önceki sayfaya geri dönme hareketi ile karışıklığa yol açıyor.

DEVAMINI OKU

Kullanıcılar Olmadan Görev Zamanlarını Nasıl Ölçersiniz?: İnsan Bilgisayar Etkileşiminde Tahmini Modelleme Yaklaşımı

Gün geçtikçe önem kazanan “kullanıcıları odak noktasında tutarak tasarımlar oluşturma” anlayışına olan ihtiyaç artıyor. Düşünün ki bir web sitesi için tasarım aşamasındasınız. Tüm ihtiyaç analizi, kullanıcı özellikleri analizi, amaçlar ve hedefler belirlendi ve kollarınızı tasarım için sıvadınız. Tasarım sırasında hedef kitlenizin özelliklerini göz önünde bulundurarak sitenizdeki olası hataları ve aksaklıkları engellemek için son kullanıcıyla etkileşim sağlayabileceğiniz bir yola başvurmak istiyorsunuz. Fakat sitenizde çok sık değişiklikler yaptığınız için öncelikle sitenizdeki aksaklıkları tespit ederek sitenizi etkin hâle getirmek istiyorsunuz.

Aslında hemen hemen çoğu web tasarımcısı bu süreçlerden ve yoğunluktan geçiyordur. Kullanılabilirliğin en etkili özelliklerinden biri olan “etkinlik” için, kullanıcının kısa bir süre içerisinde amaçladığı görevi bitirebilmesinde görev zamanının ölçülmesi büyük önem taşımaktadır. Kullanıcı odaklı tasarımlar yaratmada bilinen farklı yaklaşımlarla bu zamanın ölçümlenebildiğini biliyoruz. Bu yaklaşımları kısaca listelersek:

  • İnsan benzeri yaklaşım (Anthropomorphic approach)
  • Bilişsel yaklaşım (Cognitive approach)
  • Deneysel yaklaşım (Emprical approach)
  • Tahmini modelleme yaklaşımı (Predictive modelling approach)

Daha önceki yazılarımızda daha çok insan görev zamanını ölçümleyen görevler ve A/B testi gibi servisleri içeren deneysel yaklaşımlar üzerinde durmuştuk. Bu yazımızda tahmini modelleme yaklaşımının ne anlama geldiğini ve bu yaklaşım ile görev zamanının nasıl belirlenebildiğini göreceğiz. KLM (Keystroke Level Modelling) prensibine göre çalışan CogTool bilişsel modelleme aracını kullanarak örnek olarak seçtiğimiz iki sitenin (markafoni.com ve gittigidiyor.com) üye olma işlemi sırasında geçen zamanı hesaplayacağız.

GOMS nedir? KLM ile ilişkisi nedir?

GOMS (Goal, Operator, Method, Selection Rule), bir kullanıcı deneyiminde kullanıcının en etkili şekilde amaca ulaşırken geçen süredeki bireysel öğeleri incelemek için kullanılan bir metodtur. Amaçlar, kullanıcının bir websitesinde başarıyla tamamlamak istediklerine göre belirlenir. İşlemci (Operator) ise amaca ulaşmak için kullanıcıların yerine getirdiği en temel eylemlerdir. Diğer bir deyişle, analiz aşamasındaki birincil basamaktır; algılar, bilişsel işlevler buna örnek olarak verilebilir. Yöntem, kullanıcının amacı başarıyla tamamlayabilmesi için hedefi alt hedeflere bölme prosedürleridir. Son olarak seçim kuralları ise, bir durumda kullanıcının amaca ulaşmak için hangi yöntemin daha iyi karşılaşacağına dair verdiği kişisel kararlarla ilgilidir.

KLM ise GOMS prensibine göre çalışır ve insanların bir web sayfası üzerinde göz hareketleri için geçen ortalama süreyi, göz odaklanmalarının sayfanın başka parçalarına hareket etmesini ve bilişsel süreç bilgilerini içerebilir.

markafoni.com ve gittigidiyor.com: üye olmak için geçen zaman
markafoni.com ve gittigidiyor.com’da üye olmak için geçen tahmini süreyi CogTool aracılığıyla hesapladık. İşlemler sonucunda markafoni.com’de üye olmak için geçen süre 12.009 sn iken gittigidiyor.com’da üye olmak için geçen süre 24.423 sn olarak hesaplandı. Aşağıdaki tablo CogTool başlangıç arayüzünden bir görüntü:
markafoni ve gittigidiyor üye olma süresi

 
markafoni.com ve gittigidiyor.com’un üyelik sürecini görselleştirerek karşılaştırdığımızda, gittigidiyor.com’da üyelik adımları aşamasında kullanıcıların düşünme sürelerinin fazla olduğu görülmektedir. Bunun nedenini form alanlarının ayrıntılı bilgi istemesi olarak söyleyebiliriz. Hesaplama sonucu ortaya çıkan karşılaştırmalı görseli aşağıda görebilirsiniz:

karşılaştırma görseli (markafoni ve gitti gidiyor)
 

Bu yazımızda insan bilgisayar etkileşimi‘nde tahmini modelleme yaklaşımının ne olduğuna değindik ve markafoni.com ile gittigidiyor.com’da kullanıcıların üye olmaları için gerek duyduğu süreyi hesapladık. Bu yazı ilginizi çektiyse insan bilgisayar etkileşimi konulu diğer blog girdilerimize bakabilir ya da tahmini modeller konulu başka bir blog girdisini okuyabilirsiniz.

DEVAMINI OKU

Kullanıcı Deneyimi Tasarımcısının (UX Designer) 5 Değişmez Özelliği

Kullanıcı deneyimi başlı başlına bir çözüm, bu çözümü ise hayata geçiren kişiler kullanıcı deneyimi tasarımcılarıdır. Peki ya kullanıcı deneyimi tasarımcısı (UX designer) olan kişilerin hangi özellikleri vardır? Grafik tasarımcıdan farkı nedir? Bunları 5 maddede toparladık:

ux designer

1. Kağıt kalem ile aranız iyi olsun.
Bilgisayardan uzak, eskiz ile başlayan bir süreç tasarım için çok hayatidir. Eskiz aşamasında tasarımcı olarak hızlı ve çok sayıda tasarım çözümü bulmalısınız. Eskizleri detaylı çizmenize gerek yoktur. Odaklanmanız gereken nokta kullanıcının sistem içerisindeki hareketidir. Bu aşamada daha fazla hareket odaklı davranmalısınız.

2. Tasarım yapacağınız platformu ve kullanım amacını iyi tanıyın.
Tasarım yaptığınız platformlarda kullanıcıların daha önceden yaşadıdığı deneyimler vardır. Örneğin bir iPhone uygulaması tasarlıyorsanız iPhone’un kullanım alışkanlıklarını ve UI şablonlarını tanımanız gerekir. Aynı zamanda kullanım amacını ve kullanım yerini de bilmeniz gerekir. Örneğin ATM ekranı tasarlıyorsanız, sürenin kısıtlı olduğunu ve sırada bekleyen diğer insanlar olabileceğini düşünmeniz gerekir.

3. Hata yapın ve hatalarınızla barışık olun.
Her aşamada insanların fikirlerini almalı ve onlarla testler yapmasınız. Siz sadece tasarım prototiplerinizi üretin, kullanıcılar doğru prototipi seçsin. Hatalarınızı sevin çünkü onlar sizi daha doğru tasarım yapmanıza yönlendirecektir.

4. Sürecin tamamını düşünün.
Sistemin bir kısmını değil tamamını düşünerek tasarım kararları vermelisiniz. Örneğin bir e-ticaret sitesinden yaşadığınız deneyim sadece sitenin kolay kullanılabilirliğine bağlı değildir. Offline ( kargo, call-center… ) kısımda yaşadıklarınız da bu deneyimin bir parçasıdır. Bu nedenle bulunan çözümler tüm sistemi kapsayacak şekilde olmalıdır.

5. Kendinizi kullanıcı yerine koymayın. Test yapın!
Kullanıcının olmadığı bir kullanıcı deneyimi düşünülemez. Bu nedenle kullanıcılar ile testler yapın ve onların davranışlarını anlamaya çalışın. Tasarım size göre kullanılabilir değil, kullanıcılara göre kullanılabilir olsun.

DEVAMINI OKU